Greek Unions

Θεωρία και Πράξη του Εργατικού Συνδικαλισμού

Archive for the ‘Θεωρία’ Category

Είμαστε ερωτευμένοι με τη ζωή και γι’ αυτήν αγωνιζόμαστε

leave a comment »

I Do Like Mondays με http://easpemporiki.wordpress.com και με http://www.easp.grΕίμαστε ερωτευμένοι με τη ζωή και γι’ αυτήν αγωνιζόμαστε
Η Τρόικα και η κυβέρνηση που εκπροσωπούν το πολυεθνικό και το ελληνικό κεφάλαιο θέλουν να μας ελέγχουν. Θέλουν να είναι σίγουροι ότι τα κέρδη τους είναι εγγυημένα δια παντός. Θέλουν να εμπορευματικοποιήσουν τα πάντα για να μας πουλάνε τα πάντα επί 24 ώρες, 7 ημέρες την εβδομάδα και 365 ημέρες το χρόνο. Αυξάνουν τα ωράρια χωρίς πρόσθετες αποδοχές. Ίσα-ίσα που περικόπτουν ολοένα και περισσότερες πληρωμένες ώρες υπερωριών (αυξάνοντας τις φορολογικές κρατήσεις). Συγχωνεύουν σχολεία, καταργούν τα ολοήμερα σχολεία, και γενικώς προσπαθούν να μας κάνουν να στραφούμε σε ιδιωτικές υπηρεσίες παροχής φροντίδας για τα παιδιά. Όμως, όλα αυτά πέρα από όλα τα άλλα, απαιτούν λεφτά (“δη δει χρημάτων”) που δεν υπάρχουν γιατί περικόπτουν μισθούς, συντάξεις, θέσεις εργασίας, και κάνουν ό,τι μπορούν για να μειώσουν το εργασιακό κόστος. Δείτε τι θέλουν να κάνουν με τις επιχειρησιακές συμβάσεις και τους κανονισμούς εργασίας. Η εβδομάδα που ξεκινά σήμερα προβλέπεται μια από τις δυσκολότερες της Τροϊκανής περιόδου. Πρέπει να είμαστε σε αγωνιστική ετοιμότητα γιατί βάζουν μπρος τις μηχανές των “νομοθετικών τανκς” που αποσκοπούν να λιώσουν και να ισοπεδώσουν κάτω από τις “πολιτικές ερπύστριές” τους κάθε έννοια εργατικού δικαιώματος και κάθε έννοια συλλογικής κοινωνικής αλληλεγγύης, όπως θα διαβάσετε παρακάτω στο άρθρο του “Κυριακάτικου Βήματος” Προωθούν τον “κοινωνικό ανταγωνισμό”, θέλοντας να αλληλοεξοντωθούμε σε έναν “ανταγωνισμό προς τον πάτο”. Αντί να “σπρωχνόμαστε” προς τον πάτο, ο μόνος δρόμος είναι αυτός του συλλογικού αγώνα για να ξανααποκτήσουμε τη ζωή που έχουμε πολύ, παρά πολύ αγαπήσει, και δε θέλουμε να την αφήσουμε στα χέρια αυτών που το μόνο που θέλουν από αυτή είναι να την κάνουν αγοραία. Γι’ αυτό, ως πρώτο βήμα, συμμετέχουμε αύριο -Τρίτη, 15 Φεβρουαρίου- στην στάση εργασίας του Εργατικού Κέντρου Αθήνας (http://www.eka.org.gr/images/dt/DT_100211_MMM.pdf) σε συμπαράσταση στους αγωνιζόμενους των αστικών συγκοινωνιών και σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις παράλογες αυξήσεις των εισιτηρίων. Είμαστε σε ετοιμότητα για να αποκρούσουμε την επαπειλούμενη κατάργησης της κλαδικής συλλογικής εργασίας και των κανονισμών εργασίας.

Ο κάθε είδους κοινωνικός, συνδικαλιστικός και πολιτικός αγώνας δεν γίνεται χωρίς τη θεωρητική και επιστημονική υποστήριξη. Το Νοέμβριο 2010 είχαμε υποστηρίξει συναδέλφους μας που συμμετείχαν ως υποψήφιοι/ες σε διάφορα ψηφοδέλτια με στόχο την προώθηση των συμφερόντων των εργαζομένων στην Εμπορική Τράπεζα και στον κλάδο μας. Σήμερα, τρεις μήνες αργότερα, πρέπει να συζητήσουμε για τα αποτελέσματα αυτών των εκλογών τόσο σε θεωρητικό όσο και πρακτικό πολιτικό επίπεδο. Γι’ αυτό, σας καλώ με την ιδιότητα του μέλους του Δ.Σ. της Ε.Ε.Π.Ε στο Επιστημονικό Συμπόσιο: “Δημοτικές και Περιφερειακές εκλογές 2010: Η πρόκληση της Διοικητικής Μεταρρύθμισης”. Κατά την πρώτη ημέρα θα εξεταστούν ορισμένες πτυχές της πρόσφατης διοικητικής μεταρρύθμισης («Καλλικράτης»), όπως οι αναπτυξιακές προκλήσεις και προοπτικές που αναδεικνύονται, η πραγματικότητα και οι μύθοι της αποκέντρωσης και οι πολιτικές συνέπειες της εν λόγω μεταρρύθμισης. Τη δεύτερη ημέρα θα παρουσιαστούν αναλύσεις σχετικά με τα εκλογικά αποτελέσματα, την εκλογική αποχή και τις επικοινωνιακές στρατηγικές των κομμάτων και των εκλογικών συνδυασμών που μετείχαν στη συγκεκριμένη αναμέτρηση. Το Συμπόσιο θα τιμήσουν με τη συμμετοχή ειδικοί επιστήμονες καθώς και αιρετοί από το χώρο της Τοπικής αυτοδιοίκησης, όπως οι Άννα Τσάτσου Παπαδημητρίου, Ηλίας Νικολακόπουλος, Καλλιόπη Σπανού, Δημήτρης Θωμάς, Μιλτιάδης Κλάπας, Σπύρος Τζόκας, Στέλιος Παπαθανασόπουλος, Γιώργος Πλειός, Γιάννης Σταυρακάκης, Χαράλαμπος Χρυσανθάκης, Μάρω Παντελίδου-Μαλούτα, Νίκος Μαραντζίδης, Βασιλική Γεωργιάδου, Διονύσης Γράβαρης, Κωστής Χατζημιχάλης, Δημήτρης Χριστόπουλος, Νίκος Χλέπας, Γιάννης Ψυχάρης κ.α. Το Συμπόσιο θα φιλοξενηθεί στο Αμφιθέατρο «Ι. Δρακόπουλος» στο Κεντρικό Κτίριο του Πανεπιστημίου Αθηνών, η είσοδος θα είναι ελεύθερη για το κοινό, ενώ οι εργασίες του θα μεταδοθούν ζωντανά μέσα από τον νέο ιστότοπο της Ελληνικής Εταιρίας Πολιτικής Επιστήμης (“http://www.hpsa.gr”).

Θανάσης Τσακίρης
Μέλος Δ.Σ. ΣΕΕΤ εκ μέρους της ΕΑΣ και διδάκτορας Πολιτικής Επιστήμης Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθήνας

Σαν σήμερα1946. Εθνικοποιήθηκε η Τράπεζα της Αγγλίας.
1987. Θάνατος του Κάρολου Κουν
Τι έγραψαν οι έντυπες και ηλεκτρονικές εφημερίδες του Σαββατοκύριακου για τα θέματα οικονομίας, εργασίας και συνδικαλισμού;Ιδιωτικοποιήσεις 50 δισ. ως το 2015
Ξε-πωλείται όπως είν’ επιπλωμένο!
Να προχωρήσει σε ιδιωτικοποιήσεις 50 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 15 δισ. ευρώ θα πρέπει να πραγματοποιηθούν το 2011-2012, συμφώνησε η κυβέρνηση με την Τρόικα, ώστε να μειωθεί το χρέος.
Τρία θα είναι τα σκέλη του προγράμματος -μαμούθ των ιδιωτικοποιήσεων:
-το πρώτο θα αφορά εισηγμένες στο Χρηματιστήριο καθώς και μη εισηγμένες δημόσιες επιχειρήσεις.
-το δεύτερο η τεράστια ακίνητη περιουσία που παραμένει ανεκμετάλλευτη και
-το τρίτο τα εμπορικά ακίνητα. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες η Τρόικα ζήτησε από την κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα στην μείωση του ποσοστού του Δημοσίου σε ΔΕΗ, ΟΠΑΠ και Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η κυβέρνηση δεν διαφωνεί με την τακτική των ιδιωτικοποιήσεων, ωστόσο θεωρεί ότι θα πρέπει να γίνουν την κατάλληλη στιγμή για να αποκομίσει το μεγαλύτερο δυνατό όφελος. Ας σημειωθεί ότι η κυβέρνηση έχει ήδη προσλάβει ειδικούς συμβούλους προκειμένου να απογραφεί η ακίνητη περιουσία μέχρι τον Ιούνιο 2011. Εκτιμήσεις της ΝΔ και του ΙΟΒΕ ανεβάζουν την αξία της ακίνητης δημόσιας περιουσίας στα 300δισ ευρώ, ποσό που η κυβέρνηση θεωρεί υπερβολικό. Διαβάστε τη συνέχεια στην Ημερησία του Σαββατοκύριακου
Έρχεται σοκ στις τράπεζες
Μην καρτεράτε να λυγίσουμε ούτε μια στιγμή
Στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος η ΕΚΤ, σύμφωνα με πληροφορίες, προκρίνει την πώληση περιουσιακών στοιχείων και τη μείωση του λειτουργικού τους κόστους. Την άποψη αυτή συμμερίζεται και η τρόικα. Στο επικαιροποιημένο μνημόνιο αναφέρεται ότι «στα σχέδια των τραπεζών θα πρέπει να περιλαμβάνονται και δράσεις για τη μείωση του λειτουργικού και του μισθολογικού κόστους» .
Ο περιορισμός του μισθολογικού κόστους συνδέεται με μείωση του αριθμού των τραπεζοϋπαλλήλων, η οποία διευκολύνεται από την επιχειρούμενη κατάργηση του κανονισμού λειτουργίας των τραπεζών. Ο κανονισμός προβλέπει ότι οι τραπεζοϋπάλληλοι προσλαμβάνονται με σύμβαση αορίστου χρόνου και μετά τον πρώτο χρόνο στην ουσία μονιμοποιούνται. Αν και αρχικά η κατάργηση του κανονισμού σχεδιαζόταν ως το τέλος Φεβρουαρίου, τελικά φαίνεται ότι αυτό δεν προχωρεί, τουλάχιστον στην παρούσα φάση.
Τραπεζικοί κύκλοι σχολίαζαν ότι πολιτικά δεν είναι εύκολο για την κυβέρνηση ένα τέτοιο εγχείρημα. «Δεν αντέχει το πολιτικό σύστημα απολύσεις σε κερδοφόρους οργανισμούς όπως είναι οι τράπεζες» αναφέρουν χαρακτηριστικά. Από την άλλη, η μείωση του προσωπικού θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για να προχωρήσουν εξαγορές και συγχωνεύσεις τραπεζών που θα οδηγήσουν σε οικονομίες κλίμακος οι οποίες θεωρούνται αναγκαίες για την προσαρμογή του τραπεζικού συστήματος στο νέο περιβάλλον της ύφεσης και των μειωμένων τραπεζικών εργασιών. Διαβάστε περισσότερα: Το Βήμα της Κυριακής
Η λεηλασία μιας χώρας
Μας αφήνουν την … Ακρόπολη
Η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε να πουλήσει τα πάντα έναντι 50 δισ. ευρώ. Στον βωμό της μείωσης του δημόσιου χρέους, το οικονομικό επιτελείο ήρθε σε συμφωνία με την τρόικα των δανειστών για την πώληση:
1 Κάθε εισηγμένης ή μη δημόσιας επιχείρησης. Και ως τέτοιες μπορεί να καταγραφούν (εξ όσων έχουν απομείνει στο Δημόσιο) οι ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ (Εταιρεία Υδρευσης Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης), Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, ΟΠΑΠ, ΟΤΕ (μειοψηφικό πακέτο), Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς, Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης, Αγροτική Τράπεζα, Ελληνικά Πετρέλαια (μειοψηφικό πακέτο). Αναφερόμενοι ειδικά στις τράπεζες είπαν πως πρέπει να εκχωρηθούν μη βασικές δραστηριότητες (όπως των συναλλαγών στην περίπτωση του Ταμείου Παρακαταθηκών).
Αιγιαλός και παραλία
2 Η ακίνητη περιουσία του Ελληνικού Δημοσίου. Φιγουράρουν δημόσιες εκτάσεις «φιλέτα» στην ηπειρωτική ή στη νησιωτική χώρα, οι βραχονησίδες (πρώτη φορά είχε επιχειρήσει να τις πουλήσει το 1991 ο Κων. Μητσοτάκης). Σε περίπου 72.000 ανέρχονται τα δημόσια κτήματα και 41.000 τα ανταλλάξιμα. Αξίζει να αναφερθεί ότι ως δημόσια περιουσία θεωρούνται ο αιγιαλός και η παραλία.
3 Τα εμπορικά ακίνητα. Εκατοντάδες δημόσια κτίρια που βρίσκονται σε κάθε πόλη ή εκτός αυτών μπαίνουν στην τεράστια λίστα τής προς πώληση δημόσιας περιουσίας της χώρας.
Διαβάστε τη συνέχεια στην Σαββατιάτικη Ελευθεροτυπία
18 ανατροπές σε μισθούς, ωράρια και αποζημιώσεις μέσα σε 7 μήνες
Εφτά μήνες φαγούρα
Σε καθεστώς… διαρκούς αλλαγής -που δεν φαίνεται να έχει τέλος, όπως έδειξε και η πρόσφατη συνάντηση της τρόικας με την ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης- βρίσκονται οι εργασιακές σχέσεις, οι όροι αμοιβής και εργασίας. Οι αλλαγές ξεκίνησαν το Μάιο και ήδη, μετά την υπογραφή του Μνημονίου που επέβαλε τη λήψη μέτρων για τη μείωση του κόστους εργασίας για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, έχουν φτάσει τις… 18, όπως προκύπτει από την ανάλυση της «ΗτΣ». Οι ανατροπές που έγιναν μέσα σε 7 μήνες:
Ανέτρεψαν ακόμη και διατάξεις που είχαν ψηφιστεί στο διάστημα αυτό (!) καταδεικνύοντας τον αποσπασματικό χαρακτήρα των παρεμβάσεων, σε αντίθεση με τη μεταρρύθμιση του Ασφαλιστικού η οποία, έγινε οργανωμένα (με ένα νόμο για τον ιδιωτικό τομέα και έναν αντίστοιχο για το Δημόσιο).
Δημιούργησαν νέα δεδομένα στην αγορά εργασίας αλλά και σύγχυση επιτείνοντας τα φαινόμενα των παραβιάσεων και των συμφωνιών «κάτω από το τραπέζι», όπως παραδέχονται κύκλοι των εργοδοτικών οργανώσεων και των συνδικάτων.
Η συνέχεια
Το «κεφάλαιο» των αλλαγών στις εργασιακές σχέσεις, παρ’ όλα αυτά, δεν έχει «κλείσει». Σε συμφωνία με την τρόικα (συμφωνία που αναμένεται να αποτυπωθεί στο νέο επικαιροποημένο Μνημόνιο) η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Λ. Κατσέλη, έχει τουλάχιστον μία τρίμηνη προθεσμία για να βοηθήσει να «τρέξουν» οι μειώσεις των μισθών μέσω των επιχειρησιακών συμβάσεων (για να μην αλλάξει ο πρόσφατος νόμος), να θέσει αντικειμενικά κριτήρια για τον περιορισμό της επέκτασης των κλαδικών και των ομοιοεπαγγελματικών συμβάσεων στους μη συνδικαλισμένους (εργοδότες και εργαζομένους), να διευρύνει τη χρήση των ευέλικτων ωραρίων αντί των υπερωριών καθώς και των συμβάσεων ορισμένου χρόνου (για παροχή εργασίας για περισσότερο από δύο χρόνια και χωρίς αποζημίωση στη λήξη). Η συμφωνία της ηγεσίας του υπουργείου και της τρόικας, αν και είναι διπλωματικά διατυπωμένη, αποκαλύπτει το εύρος των νέων αλλαγών που θα γίνουν στο επόμενο διάστημα: «Η εφαρμογή των μέτρων παρακολουθείται και αξιολογείται και θα υπάρξουν βελτιωτικές ρυθμίσεις, εάν και όποτε αυτές χρειασθούν», τονίζεται χαρακτηριστικά. Διαβάστε, λοιπόν, τη συνέχεια του άρθρου του Γιώργου Γάτου στην Ημερησία του Σαββατοκύριακου για να σας “σηκωθεί η τρίχα κάγκελο”.
Τελεσίγραφο για μείωση μισθών στον ιδιωτικό τομέα
ΑΝ ΔΕΝ ΕΠΕΚΤΑΘΟΥΝ ΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟΝ ΙΟΥΛΙΟ, Η ΤΡΟΪΚΑ ΑΠΑΙΤΕΙ ΨΑΛΙΔΙ ΣΤΙΣ ΚΛΑΔΙΚΕΣ – ΟΙ ΝΕΕΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΚΑ ΕΝΟΨΕΙ ΜΑΡΤΙΟΥ
“ΜΕ ΤΗ δέσμευση της ελληνικής κυβέρνησης για την προώθηση ενός νέου εργασιακού νομοσχεδίου, του τρίτου εντός 12μήνου, και την υπόσχεση για αλλαγές στις κλαδικές συμβάσεις εάν δεν μειωθούν οι αποδοχές του ιδιωτικού τομέα μέσω των ειδικών επιχειρησιακών συμβάσεων, αναχώρησε η τρόικα των επιτηρητών από την Αθήνα. Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι, ενώ έως τώρα το θέμα του μισθολογικού κόστους στον ιδιωτικό τομέα περιοριζόταν στη δυνατότητα σύναψης επιχειρησιακών συμβάσεων -με τη Λούκα Κατσέλη να είχε αναλάβει τη δέσμευση τροποποίησης της γραφειοκρατίας επικύρωσης από το Πρωτοδικείο των εργατικών καταστατικών, ώστε να επιταχυνθούν οι διαδικασίες- τελικά ετέθη και πάλι ζήτημα κλαδικών συμβάσεων. Εάν μέχρι το καλοκαίρι δεν υπογραφεί ικανοποιητικός αριθμός ειδικών επιχειρησιακών συμβάσεων, με βάση αναφορά της χώρας στην τρόικα, η ελληνική κυβέρνηση αναλαμβάνει την υποχρέωση αλλαγής του νόμου για τις κλαδικές.” Διαβάστε τι μας περιμένει αν δεν ξεσηκωθούμε στηνΚυριακάτικη Ελευθεροτυπία.
Βιομήχανοι” γίνονται οι τραπεζίτες
Άντε πάλι αρχή με τις “προβληματικές”
Βιομήχανοι γίνονται οι τραπεζίτες καθώς όλο και πιο συχνά οι τράπεζες εισέρχονται στο μετοχικό κεφάλαιο μεγάλων εταιρειών που δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Πρόκειται για μια ανάγκη η οποία επανήλθε στο προσκήνιο με το ξέσπασμα της πιστωτικής κρίσης το 2008 πλήττοντας σε πρώτη φάση τον κατασκευαστικό κλάδο και γίνεται ολοένα πιο επιτακτική, καθώς η ύφεση βαθαίνει και διαχέεται σε όλο το φάσμα της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Οι τραπεζίτες ευελπιστούν ότι θα εξυγιανθούν οι προβληματικές επιχειρήσεις, για να μπορέσουν έτσι να πάρουν πίσω μέρος των δανείων που έχουν χορηγήσει στο παρελθόν. Οπως επισημαίνει επικεφαλής χορηγήσεων μεγάλης ιδιωτικής τράπεζας, «το μέτρο της μετοχοποίησης χρεών αποτελεί την έσχατη λύση,που επιλέγεται όταν τα δάνεια είναι πολύ μεγάλα και δεν υπάρχει άλλος τρόπος αποπληρωμής των οφειλομένων». Διαβάστε περισσότερα στοΒήμα της Κυριακής
Το εργασιακό τοπίο στην Ελλάδα μετά το Μνημόνιο
του Γιάννη Κουζή
“Ι. Οι εξελίξεις στο πεδίο των εργασιακών σχέσεων που διαμορφώνονται στην Ελλάδα μετά την επιβολή του Μνημονίου συνιστούν την επίτευξη ενός στόχου που έχει δρομολογηθεί την τελευταία εικοσαετία από διεθνείς και εθνικούς κύκλους ισχυρών οικονομικών συμφερόντων, και υλοποιείται με αφορμή και άλλοθι την κρίση και το Μνημόνιο. Οι αλλαγές εντάσσονται στο ίδιο πνεύμα των «μεταρρυθμίσεων» των δύο τελευταίων δεκαετιών υπό την επίκληση του στόχου της ανταγωνιστικότητας που μεταφράζεται με όρους μείωσης και συμπίεσης των δαπανών για την εργασία αβέβαιης αποτελεσματικότητας, πέραν της διασφάλισης της αυξημένης κερδοφορίας του κεφαλαίου, της απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων και της επέκτασης της επισφάλειας και ανασφάλειας στους κόλπους των εργαζομένων. Εντούτοις, παρά τις εντυπωσιακές αλλαγές που έχει υποστεί η ελληνική αγορά εργασίας, ήδη πριν την εκδήλωση της κρίσης, ο χαρακτηρισμός της ως «άκαμπτης» παραμένει επίμονα. Παρά το εύρος του φάσματος της θεσμοθετούμενης ευελιξίας που, σε συνδυασμό με την κραυγαλέα ανεπάρκεια των ελεγκτικών μηχανισμών εφαρμογής της νομοθεσίας, διευρύνει επικίνδυνα τους θύλακες του «εργασιακού Μεσαίωνα», οι πιέσεις εντείνονται και βρίσκουν με την κρίση πρόσφορο έδαφος για την ολοκλήρωση της εφαρμογής μιας παλιάς ατζέντας, που οι συγκυρίες δεν ευνόησαν την πλήρη υλοποίησή της.” Διαβάστε τη συγκλονιστική συνέχεια του άρθρου στην Αυγή της Κυριακής του Καθηγητή Εργασιακών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
Η πολιτική οικονομία του τζάμπα
του Γιάννη Κιμπουρόπουλου
“Εν αρχή ήταν όλα τζάμπα. Εννοώ πολύ πριν μάθουμε πως στο «Jumbo» όλα είναι τζάμπα, ότι «τζάμπα καίει λάμπα, τζάμπα σε θυμάμαι…». Και πολύ πριν θέσουμε το ερώτημα στην αγαπημένη μας «μ’ αγαπάς ή τζάμπα πίνω;». Στην αρχή ήταν όλα δωρεάν, ο Αδάμ και η Εύα είχαν ό,τι ήθελαν, ό,τι επιθυμούσαν στον παράδεισο που τους είχε διαθέσει ο κατασκευαστής τους, με τη μοναδική προειδοποίηση ν’ αποφύγουν εκείνο εκεί το κωλόδεντρο της γνώσης που φύλαγε ο δολερός όφις. «Don’t touch», έγραφε η πινακίδα μπροστά στο δέντρο, «μη μασάς», είπε ο όφις στην Εύα κι αυτή έκανε το μοιραίο βήμα, δίνοντας θηλυκό πρόσημο στο πιο δυναμικό στοιχείο της ανθρωπότητας: την περιέργεια. Δεν μάσησε, λοιπόν, η Εύα, ή για την ακρίβεια και δάγκωσε και μάσησε εκείνο το μήλο (αν ήταν μήλο) και τότε το τζάμπα πέθανε. Ο μύθος δηλοί ότι υπάρχει μια περίεργη συνάρτηση ανάμεσα στην τυφλή υπακοή στην εξουσία και στη δωρεάν πρόσβαση στα κοινά αγαθά. Επομένως, υποτίθεται ότι έκτοτε πληρώνουμε το τίμημα της παραβατικότητάς μας, της ανυπακοής μας.” Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου του Κίμπι στον Κόσμο του Επενδυτή.
Πολιτιστικές εκδηλώσεις
1. Η Κινηματογραφική Λέσχη Ηλιούπολης σας προσκαλεί στην εκδήλωσή της «ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑΣ “ΣΙΜΟΝ ΜΠΟΛΙΒΑΡ”» – ΔΙΕΞΟΔΟΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΦΤΩΧΑ, ΟΡΦΑΝΑ ΚΑΙ ΚΑΚΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΠΑΙΔΙΑ την ΚΥΡΙΑΚΗ 20/02/2011 (8:00 μμ)
Θα προβληθεί η ταινία
ΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΑΣ ΚΑΙ ΝΑ ΑΓΩΝΙΖΕΣΑΙ
(TOCAR Y LUCHAR)
του Αλμπέρτο Αρβέλο (ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ, 2005, έγχρωμη, 70´)
Θα ακολουθήσει συζήτηση με εισηγητές τους Ροδρίγο Οσβάλντο Τσάβες Σαμούδιο (Πρέσβη της Μπολιβαριανής Δημοκρατίας της Βενεζουέλας στην Ελλάδα) και Κώστα Ήσυχο (εκπρόσωπο του Συλλόγου Φίλων «Σπίτι της Άλμπα-Casa de Alba»).
Σύντομο μουσικό πρόγραμμα από λατινοαμερικάνικο συγκρότημα (Μάρθα Μορελεόν, Χέρμαν Μάιρ, Αλεχάντρο Ντίας, Άλκης Κόλλιας).
Έκθεση φωτογραφικού υλικού.
Σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Μπολιβαριανής Δημοκρατίας της Βενεζουέλας στην Ελλάδα.
Η εκδήλωση θα γίνει στην Αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΕΞΑΓΩΓΩΝ
(Μαρίνου Αντύπα 86, Ηλιούπολη, Λεωφ. 237 από σταθμό Μετρό Δάφνης, τηλ. 2109941199 , 2109914732 , 6945405825 , ιστοσελίδα: www.klh.gr, e-mail: cineclubilioupolis@gmail.com).
2. Το Πολιτιστικό Στέκι Ηλιούπολης “Άνω ποταμών”, σας προσκαλεί στο αποκριάτικο πάρτυ του.
Ελάτε με τη στολή ή τη μάσκα σας και πολύ κέφι!!!
Σάββατο 19/2 και ώρα 10:00μ.μ
Cafe “Rumors” (απέναντι από το Δημαρχείο)
3. Ελεύθερος Κοινωνικός Χώρος Βοτανικός Κήπος
Τρίτη 15/02/11
Σεμινάριο Αυτομόρφωσης: «Υποτιτλισμός ταινίας»
Ώρα 21.00
Τετάρτη 16/02/11
Συναυλία των «Αέρα Πατέρα»
Ώρα 21.30
Πέμπτη 17/02/11
«Το δέντρο της ευτυχίας» commedia dell arte από την ομάδα «Μπουλούκι»
Ώρα 19.00:
Κυριακή 20/02/11
«Εν αρχή ην ο σπόρος»: Ελάτε να σπείρουμε σπόρους φυτών από ντόπιες παραδοσιακές ποικιλίες που θα χαριστούν στη γιορτή του Απρίλη.
Συλλογική Κουζίνα-Παιδικό Εργαστήρι ( «Ελάτε να φυτέψουμε τις γλαστρούλες μας»)
Ώρα 11.00 το πρωί
τηλ. 210 5059030 Website: http://votanikoskipos.blogspot.comπλατεία Αγ. Δημητρίου , στάση παλαιο τέρμα, Πετρούπολη

ΕΑΣ Εμπορικής: Κυκλοφόρησε το τεύχος Δεκεμβρίου 2010 της ΠΡΟΟΠΤΙΚΗΣ

leave a comment »

Mέχρι πρότινος ένα σύνθημα ήττας κυριαρχούσε στο νου των συναδέλφων. Ένα συναίσθημα φόβου και ανασφάλειας ήταν η καθημερινή πραγματικότητα στο Δίκτυο και τις Διευθύνσεις. Αυτή η δυνατή “αλυσίδα” του «δεν γίνεται τίποτα» φαινόταν σε πολλούς αδύνατο να σπάσει κάνοντας ακόμα και τη λέξη συνάδελφος να ακούγεται μακρινή και ξένη.
Δυσοίωνες εκτιμήσεις και προβλέψεις με πιο συνηθισμένη τη φράση «τα δύσκολα έρχονται» να βρίσκεται στα χείλη όλο και περισσότερων συναδέλφων. Το έλεγαν οι Διευθυντές Καταστημάτων οι οποίοι αντικειμενικά γίνονται δέκτες κάποιων παραπάνω μηνυμάτων από τη Διοίκηση, το έλεγαν οι «πελατειακοί» γευόμενοι από πρώτο χέρι τη σκληρή πολιτική του λεγόμενου μετασχηματισμού, το βλέπαμε και εμείς όλοι. Μέχρι πρότινος όμως. ΔΙΟΤΙ ΞΑΦΝΙΚΑ ΕΓΙΝΕ Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΝΑΤΡΟΠΗ. Ναι, οι συνάδελφοι αντιλήφθηκαν την επίθεση που θα δεχθούν. Ναι, τα τρία άρθρα του Οργανισμού δεν είναι τρία “απλά” άρθρα. Είναι ο πυρήνας των εργασιακών σχέσεων. Για αυτόν ακριβώς το λόγο τα πρότεινε η Διοίκηση. Για να έχει τα χέρια της λυμένα στις απολύσεις και στα πειθαρχικά, για να έχει φθηνούς και ακίνδυνους εργαζόμενους μέσω της μείωσης βαθμών και κλάδων. Οι ΔΗΣΥΕ και ΔΑΚΕ είναι ανεπανόρθωτα εκτεθειμένες. Έπαιξαν με την ανασφάλεια και το φόβο, με την αγωνία των συναδέλφων. Έθεσαν εκβιαστικά διλλήματα. Πήραν την απάντηση. Οι εργαζόμενοι θέλουν δικαιώματα και Σύλλογο ασπίδα αυτών των δικαιωμάτων και όχι Σύλλογο μακρύ χέρι της εργοδοσίας. Οι συνάδελφοί μας θέλουν να ζουν με χαμόγελο. Αυτό το χαμόγελο που ξαναγύρισε στα χείλη όλων δεν είναι κάτι αμελητέο όπως προσπαθούν κάποιοι να μας πείσουν με ψιθύρους περί του ότι «τώρα η Διοίκηση της Τράπεζας θα εκδικηθεί». Έτερον εκάτερον. Η επιχείρηση χρειάζεται και θέλει ομαλή εργασιακή ροή ειδικά τώρα. Είναι όμως καιρός οι σκληρά και καθημερινά εργαζόμενοι συνάδελφοι να απομονώσουν οριστικά τους συνδικαλιστές εκείνους που παραλίγο να θάψουν οριστικά το μέλλον των εργαζομένων στην Εμπορική Τράπεζα. Τους συνδικαλιστές εκείνους που με πολύ θράσος τολμούν και μιλούν ακόμα…για ενότητα, αγωνιστική επαγρύπνηση και άλλα ποιητικά, την ίδια στιγμή που προσπάθησαν με κάθε τρόπο να διαλύσουν τον Οργανισμό μας και να μας διασπάσουν.
Συναδέλφισσες και συνάδελφοι
Τώρα μετά το μεγάλο ΟΧΙ υπάρχει μια ελπίδα. Ας ελπίσουμε και κυρίως ας φροντίσουμε, στο μέτρο των δυνατοτήτων μας όλοι, ώστε η αντίδραση του συνδικαλιστικού κινήματος και των ίδιων των εργαζομένων να είναι τέτοια που θα ματαιώσει τα σχέδια όσων μας ονειρεύονται σύγχρονους δούλους. Καλή χρονιά σε όλους με υγεία, δύναμη και αισιοδοξία.

Διαβάστε την ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ πατώντας εδώ!

Για τον “κορπορατισμό”

leave a comment »

Κορπορατισμός. Μια έννοια που έκανε για πρώτη φορά την εμφάνισή της στο λόγο της ελληνικής πολιτικής επιστήμης κατά τη δεκαετία του ’80 όταν τη χρησιμοποίησε ο καθηγητής Γ. Θ. Μαυρογορδάτος για να περιγράψει την πολιτική του κυβερνητικού ΠΑΣΟΚ σε σχέση με τα εργατικά συνδικάτα και τις αγροτικές οργανώσεις, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην πλήρη έλλειψη αυτονομίας τους έναντι του κράτους. Παίρνοντας μέρος στο δημόσιο διάλογο ένας άλλός πανεπιστημιακός, ο Ν. Μουζέλης υποστήριξε ότι στην Ελλάδα ο κορπορατισμός δεν είναι κρατικός ή κοινωνικός αλλά «συσσωματικός», γιατί ο κρατικός έλεγχος εκ των πραγμάτων γίνεται πάνω σε σωματεία και ενώσεις που είναι ιδιαίτερα αδύναμες και άγονται και φέρονται από την κρατική χειραγώγηση. Ο Κ. Τσουκαλάς ορίζει τον κορπορατισμό ως «πελατειακό». Τονίζει ότι το κράτος προβαίνει σε κορπορατιστικές διευθετήσεις με επιλεγμένες κοινωνικές ομάδες. Αυτές οι κορπορατιστικές διευθετήσεις προωθούν τα συμφέροντα τόσο της αστικής τάξης όσο και επιλεγμένων μεσαίων στρωμάτων των πόλεων μέσω επιλεκτικής διανομής κρατικών παροχών και ευκαιριών απασχόλησης στη δημόσια διοίκηση, αλλά και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, στους οπαδούς του εκάστοτε κυβερνητικού κόμματος. Τι είναι όμως ο κορπορατισμός που έκανε θραύση, ως θεωρία, εκείνα τα χρόνια;

Ο κορπορατισμός ορίζεται ως ένα σύστημα τριμερών διαπραγματεύσεων μεταξύ αντιπροσώπων του κράτους, της επιχειρηματικής κοινότητας και της οργανωμένης εργασίας. Ο κορπορατισμός είναι ουσιαστικά σύστημα διαπραγματεύσεων μεταξύ των ελίτ των κοινωνικών ομάδων και τάξεων με το κράτος και δεν περιορίζεται στην οργανωμένη εργασία αλλά και σε οργανώσεις καταναλωτών, αγροτών και άλλων κοινωνικών ομάδων. Σύμφωνα με τον Ph. Schmitter, ο κορπορατισμός είναι: «σύστημα εκπροσώπησης συμφερόντων συγκροτημένο από περιορισμένο αριθμό μοναδικών, υποχρεωτικών, μη ανταγωνιστικών, λειτουργικά οριοθετημένων και ιεραρχημένων οργανώσεων, που έχουν κρατική αναγνώριση ή άδεια (όταν δεν δημιουργούνται εξ αρχής από το κράτος) και στις οποίες απονέμεται σκόπιμα μονοπώλιο εκπροσώπησης των αντιστοίχων κατηγοριών, με αντάλλαγμα ορισμένους περιορισμούς στην επιλογή ηγεσίας και στην άρθρωση αιτημάτων» σε αντίθεση με τον πλουραλισμό που είναι «σύστημα εκπροσώπησης συμφερόντων συγκροτημένο από απροσδιόριστο αριθμό πολλαπλών, μη ιεραρχικά οργανωμένων και αυτοπροσδιοριζόμενων (ως προς τον τύπο ή το αντικείμενο του συμφέροντος) οργανώσεων στις οποίες δεν παρέχεται ειδική άδεια, αναγνώριση, επιχορήγηση, ούτε ελέγχονται από το κράτος ως προς την επιλογή ηγεσίας ή ως προς τη συνάρθρωση συμφερόντων και οι οποίες δεν έχουν μονοπώλιο εκπροσώπησης των αντίστοιχων κατηγοριών τους.»

Συνεπώς, το κορπορατιστικό σύστημα εκπροσώπησης συμφερόντων έχει ορισμένα οργανωτικά χαρακτηριστικά: περιορισμένος αριθμός ανώτατων κοινωνικο-οικονομικών οργανώσεων, μοναδικότητά τους στις κατηγορίες που εκπροσωπούν, ιεραρχική εσωτερική δόμησή τους. Η θεωρία δέχεται ότι υπάρχουν «ιδεοτυπικά» δύο είδη κορπορατισμού, ο κρατικός και ο κοινωνιακός. Στην πρώτη περίπτωση τα αποτελέσματα του κρατικού κορπορατισμού για το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα είναι ο ουσιαστικός έλεγχος από το κράτος της άρθρωσης και της διατύπωσης των αιτημάτων των μισθωτών εργαζομένων. Σε γενικές γραμμές, οι σχέσεις κράτους και ομάδων συμφερόντων καθορίζονται από τις επιταγές του οικονομικού συστήματος και το κράτος είναι εκείνο που τις ελέγχει όσον αφορά την ανάπτυξη και τη λειτουργία τους. Στην κλασική περίπτωση του κρατικού κορπορατισμού εντάσσονται τα μεσοπολεμικά αυταρχικά καθεστώτα του Ιταλικού και του Πορτογαλικού φασισμού (στη Γερμανία των Ναζιστών η επιβολή του κράτους ήταν άτεγκτη και απόλυτη) που εκκαθάρισαν τα συνδικάτα από κομμουνιστές, σοσιαλδημοκράτες, φιλελεύθερους και ανεξάρτητους συνδικαλιστές. Στη δεύτερη περίπτωση ο κοινωνιακός κορπορατισμός είναι αποτέλεσμα μιας διαφορετικής ιστορικής συνάρθρωσης και εκπροσώπησης συμφερόντων που προϋποθέτει την αυτόνομη συσπείρωση των μισθωτών εργαζομένων σε συλλογικά σώματα και την ελεύθερη και αβίαστη συναίνεσή τους στη διαμόρφωση των δημόσιων πολιτικών και τη «συγκεκριμένη διεκπεραίωση των ρητών δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί από τις κοινωνικές ομάδες σε ό,τι αφορά την υλοποίηση αυτών των πολιτικών». Τα συλλογικά σώματα διατηρούν την αυτονομία τους και την ισχύ τους ενώ το κράτος αναλαμβάνει ρόλο διαμεσολαβητή.

Ο P. Katzenstein κατέταξε τις χώρες με κορπορατιστικά συστήματα σε δύο τύπους: κοινωνικός και φιλελεύθερος κορπορατισμός. Θεωρεί την επιδίωξη επίτευξης συναίνεσης ως το κοινό χαρακτηριστικό αμφότερων των τύπων. Οι δύο τύποι διαφοροποιούνται ανάλογα με το βαθμό συγκεντροποίησης, τον κυρίαρχο κοινωνικό συνασπισμό και τις πολιτικές τάσεις της κυβέρνησης. Η διαφορά της θέσης του σε σχέση με αυτή του Schmitter συνίσταται στο ότι θεωρεί με βάση μια λειτουργιστική λογική πως προϋπόθεση για την επιτυχία του κορπορατισμού ως συστήματος διαμεσολάβησης και εκπροσώπησης οικονομικών συμφερόντων είναι το μικρό μέγεθος της επικράτειας.

Η κριτική προς τη θεωρητική προσέγγιση του κορπορατισμού εστιάζεται στο λειτουργιστικό χαρακτήρα της ανάλυσης των σχέσεων μεταξύ κράτους και ομάδων συμφερόντων. Γι’ αυτό αντιπροτείνεται η μελέτη και η ανάδειξη της σημασίας της ιστορικής διαμόρφωσης των πολιτικών και οικονομικών θεσμών και της εμπλοκής τους με τη δράση των κοινωνικών κινημάτων και των φορέων εκπροσώπησής τους. Η κορπορατιστική θεωρία δεν λαμβάνει υπόψη την κοινωνική πολυπλοκότητα και την πολλαπλότητα των ταυτοτήτων, κάτι που είναι χαρακτηριστικό και της παραδοσιακής μαρξιστικής θεωρίας. Θα χρειαστεί να συμπεριλαμβάνονται στην ανάλυση και άλλες μορφές «κοινωνικής περιθωριοποίησης συνδεδεμένες ή όχι με την παραγωγική διαδικασία, η εμφάνιση πολιτικών ή και αντιπολιτικών συλλογικοτήτων με αξίες μεταϋλιστικές, η προϊούσα αποξένωση των ιδιωτικών χώρων του ατόμου από την εργασία, η λειτουργία των μεταρρυθμιστικών πολιτικών ως τρόπων δημιουργίας πολλαπλών και περίπλοκων δευτερογενών προβλημάτων και τα νέα ζητήματα κοινωνικής ολοκλήρωσης».

Η συνεισφορά του μαρξισμού στην συζήτηση περί κορπορατισμού άφησε σημαντικά ίχνη. Κατά τη δεκαετία του ’70, όταν απογειωνόταν η συζήτηση, μαρξιστές μελετητές του κράτους με διαφορετικές οπτικές όπως ο R. Miliband (εργαλειακή αντίληψη για το κράτος) και ο Ν. Πουλαντζάς (δομιστική αντίληψη για το κράτος), τόνισαν ότι το κράτος αποτελεί θεσμό με δική του εσωτερική λογική που διαμορφώνεται από πολιτικές δυνάμεις οι οποίες δεν είναι ουδέτερες αλλά αποτελούν έκφραση της ισορροπίας αυτών των πολιτικών δυνάμεων. Συνεπώς, το κράτος αποτελεί πεδίο όπου επιλύονται αυτές οι πολιτικές συγκρούσεις. Κατά συνέπεια, το κράτος έχει σχετική αυτονομία και δεν είναι ούτε απολύτως αυτόνομο και ουδέτερο απέναντι στον ταξικό και κοινωνικό ανταγωνισμό ούτε ένα απλό όργανο στα χέρια της κυρίαρχης τάξης. Ο Leo Panitch επισήμανε ότι η γενική προσέγγιση των υποστηρικτών της θεωρίας του κορπορατισμού εμπνεόμενη από την θεωρία των ομάδων υπονοούν ότι ο κορπορατισμός είναι μια έννοια που περιλαμβάνει τα πάντα, δηλαδή εντάσσονται σ’ αυτήν οι δραστηριότητες όλων των κοινωνικών ομάδων συμφερόντων. Περιγράφεται, δηλαδή, ο κορπορατισμός με όρους ιδεολογίας αντί με όρους δομής. Αντιθέτως, ο L. Panitch θεωρεί ότι η μελέτη του κορπορατισμού πρέπει να γίνει από τη σκοπιά της ταξικής ανάλυσης και να περιοριστεί μόνο στις ομάδες εκείνες που σχετίζονται με την οικονομική πολιτική και τις εργασιακές σχέσεις. Ο κορπορατισμός θεωρήθηκε ως «περιορισμένη πολιτική δομή» που αναπτύχθηκε από το καπιταλιστικό κράτος για την προστασία του καπιταλισμού και την ενίσχυση της καπιταλιστικής κερδοφορίας. Μ’ αυτή την έννοια η κριτική που διατυπώθηκε, σε πρώτη φάση από μαρξιστική σκοπιά, προς τη θεωρία του κορπορατισμού την ενδυνάμωσε στο βαθμό που, σε συνδυασμό με τις εξελίξεις σε όλα τα επίπεδα, ώθησε τους εκπροσώπους της να σχετικοποιήσουν την απολυτότητα της θέσης τους και να αναζητήσουν τις διάφορες εκδοχές του χαρακτήρα και του ρόλου των ομάδων πίεσης (εργοδοτικών και εργατικών) στο πλαίσιο των δυτικοευρωπαϊκών κοινωνικοπολιτικών δομών, αποδίδοντάς τες στις διαφορές που προκύπτουν από τις ικανότητες ανεξάρτητης οργάνωσης των κρατικών υπηρεσιών. Μια δεκαετία αργότερα, οι Ρ. Schmitter και W. Streeck παραδέχονταν ότι «υπήρξε μια παρακμή του εθνικού κορπορατισμού στα τέλη της δεκαετίας του ’70 και κατά τη δεκαετία του ’80 που είχε τις ρίζες της σε εσωτερικές εξελίξεις όπως οι ποιοτικές μεταβολές στις κοινωνικές δομές, στην οικονομία, και στα πολιτικά συστήματα».

Ένας συνδυασμός τριών τάσεων τους οδηγεί σ’ αυτό το συμπέρασμα: α) η αυξανόμενη διαφοροποίηση των κοινωνικών δομών και των συλλογικών συμφερόντων, β) η αύξηση της αστάθειας και των διακυμάνσεων της αγοράς που ωθεί διαρκώς προς αναζήτηση μεγαλύτερης εταιρικής ευελιξίας όσον αφορά την παραγωγή, τα προϊόντα, την εργασία, την τεχνολογία και την κοινωνική οργάνωση, και γ) οι αλλαγές των ρόλων και των δομών των οργανώσεων των συμφερόντων. Θεωρούν ότι η διαδικασία διαμεσολάβησης συμφερόντων εξελίσσεται με βάση πρότυπα των ΗΠΑ, δηλαδή οδεύει προς έναν «αποδιαρθρωμένο πλουραλισμό» (disjointed pluralism) ή «ανταγωνιστικό φεντεραλισμό» με οργάνωση τριών επιπέδων: περιφέρειες, έθνη-κράτη, «Βρυξέλλες». Λίγο πριν ο P. Schmitter είχε τονίσει ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι χειρισμού των συγκρουόμενων συμφερόντων και του συμβιβασμού για τη δημόσια πολιτική στις σύγχρονες καπιταλιστικές κοινωνίες χωρίς ένας εξ αυτών να είναι εκ των προτέρων και υποχρεωτικά πιο αποτελεσματικός από τους άλλους.

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ

Βιβλιογραφία

• Μαυρογορδάτος Γ. (1988). Μεταξύ Πιτυοκάμπτη και Προκρούστη: Οι Επαγγελματικές οργανώσεις στη σημερινή Ελλάδα. Αθήνα: Εκδ. Οδυσσέας.
• Μίλιμπαντ, Ρ. (1982). Το κράτος στην καπιταλιστική κοινωνία. Αθήνα: Εκδ. Πολύτυπο
• Πουλαντζάς Ν. (1984). Κράτος, εξουσία, σοσιαλισμός. Αθήνα: Εκδ. Θεμέλιο
• Τσουκαλάς Κ. (1991). «Τσαμπατζήδες στη χώρα των θαυμάτων». Ελληνική Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης, Νο.1, σελ. 9-52.
• Ψημίτης Μ. (1999). Κορπορατιστική διαμεσολάβηση και κοινωνικός έλεγχος: Ζητήματα θεωρίας για την συσσωμάτωση των συμφερόντων. Αθήνα: Εκδ. Ελληνικά Γράμματα.
• Katzenstein P. J. (1985). Small States in World Markets: Industrial Policy in Europe. Ithaca, NY: Cornell University Press
• Lehmbruch G. (1982). “Introduction: neo-corporatism in comparative perspective” στο Lehmbruch G. and Ph. C. Schmitter (eds.), Patterns of Corporatist Policy Making. London: Sage.
• Panitch L. (1980). “Recent Theorizations of Corporatism: Reflections on a Growth Industry,” British Journal of Sociology, 31 ( June 1980), σελ. 159-187
• Pekkarinen J., Pohjola M., and B. Rowthorn (1992) “Social Corporatism and Economic Performance: Introduction and Conclusions” στο Pekkarinen J., Pohjola M., and B. Rowthorn (eds.) Social Corporatism: A Superior Economic System? Oxford: Oxford University Press, σελ. 1-23
• Schmitter P. (1979). “Models of Interest Intermediation and Models Societal Change” στο Schmitter Ph. and Lehmbruch G. (eds), Trends Toward Corporatist Intermediation, London, Sage σελ. 7-52
• Schmitter Ph. 1994, «Still the Century of Corporatism?» Review of Politics, No. 36, σελ.85-131.
• Schmitter P.. (1989). “Corporatism is Dead! Long Live Corporatism!” Government and Opposition. 24/1, σελ. 54-73.
• Slomp H. (2000). European Politics into the Twenty-First Century. Westport, CT: Praeger
• Streeck W. and Schmitter P. (1991). “From National Corporatism to Transnational Pluralism: Organized Interests in the Single European Market”, Politics and Society, 19/2, σελ. 133-164.
• Williamson P., (1989), Corporatism in Perspective: An Introductory Guide to Corporatist Theory, London, Sage.

Written by antiracistes

Νοεμβρίου 23, 2010 at 6:13 μμ

Θεωρίες για την απεργία (του Θανάση Τσακίρη)

leave a comment »

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ

ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙ ΑΠΕΡΓΙΩΝ

ΑΘΗΝΑ, 23 ΜΑΡΤΙΟΥ 2005
1. Εισαγωγή

Ταξιδέψατε ποτέ με την British Airways και αγοράσατε αφορολόγητες κολόνιες από τις χαμογελαστές αεροσυνοδούς ή μήπως βρεθήκατε μπροστά σε έναν αγέλαστο και αγενή τέλλερ θέλοντας να κάνετε ανάληψη του μισθού ή της σύνταξής σας; Στην πρώτη περίπτωση ίσως να την πατήσατε και να αγοράσατε «μαϊμού» κολόνια. Στη δεύτερη ή θα καταραστήκατε τη μοίρα σας που πέσατε στον «αφισοκολλητή» που μας έγινε και υπάλληλος ή θα είπατε από μέσα σας «σιγά μη χαμογελάει με το μισθό που παίρνει και με το στρες που τον εξουθενώνει.» Κι όμως, συνειδητά ή ασυνείδητα, συλλογικά ή ατομικά, οι άνθρωποι αυτοί είχαν εμπλακεί σε μια διαρκή σύγκρουση με τα αφεντικά τους˙ μια σύγκρουση που παίρνει πολλές μορφές ανάλογα με την εποχή, την οικονομική-πολιτική συγκυρία, τις θεσμικές ρυθμίσεις ή την εργασιακή κουλτούρα.

Η επιστημονική έρευνα στον τομέα αυτό έχει πολλές φορές σταθεί στις επίσημες στατιστικές σειρές για τις απεργίες. Ένας σοβαρός κίνδυνος με τη χρήση αυτής της μεθοδολογίας είναι να αποδοθεί με παραμορφωτικό τρόπο η πραγματικότητα, μιας και χρησιμοποιούνται μόνο συνολικά στοιχεία και δεν λαμβάνονται υπόψη, ώστε να ερμηνευθεί καλύτερα η πραγματικότητα, κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας, τοπικές ιδιαιτερότητες, άτυπες συγκρούσεις ή ατομικές στρατηγικές και τακτικές.

Για την πληρέστερη κατανόηση, λοιπόν, της πραγματικότητας θα χρειαστεί να λαμβάνουμε υπόψη μας όλα αυτά τα δεδομένα που θα απεικονίσουν ευκρινέστερα τάσεις μέσα στην κοινωνία που δεν αποκαλύπτονται με την απλή χρήση γενικών ποσοτικών στοιχείων χωρίς αναφορά στο συγκεκριμένο.

Ας ξεκινήσουμε, λοιπόν, από την προσπάθεια ορισμού της έννοιας της λέξης απεργία. Στην ηλεκτρονική έκδοση του λεξικού Merriam-Webster διαβάζουμε ότι απεργία είναι «η συλλογική άρνηση εργαζομένων να εργαστούν υπό τους όρους που καθορίζουν οι εργοδότες.» Επίσης, οι απεργίες «μπορούν να προκύψουν από διαμάχες σχετικά με τους μισθούς και τις συνθήκες εργασίας». Μπορεί να λάβουν χώρα «για αλληλεγγύη σε άλλους απεργούς εργαζόμενους, ή για καθαρά πολιτικούς λόγους.» Οι απεργίες οργανώνονται από τα εργατικά συνδικάτα, ενώ απεργίες μη εγκεκριμένες από τα συνδικάτα (άγριες απεργίες – wildcat strikes) μπορούν να κατευθύνονται τόσο εναντίον της συνδικαλιστικής ηγεσίας όσο και κατά του εργοδότη.» Το δικαίωμα στην απεργία «χορηγείται θεωρητικά στους εργαζόμενους όλων σχεδόν των εκβιομηχανισμένων κοινωνιών και η χρήση του ακολούθησε παράλληλο δρόμο με αυτόν της ανόδου των εργατικών συνδικάτων κατά το 19ο αιώνα.»

Στις ΗΠΑ «ο αγώνας για την ευτυχία» πέρασε μέσα από απεργίες για μείωση των ωρών εργασίας και για υψηλότερη αμοιβή. Οι τυπογράφοι της Νέας Υόρκης ήταν οι πρώτοι που κατέβηκαν σε απεργία το 1794˙οι επιπλοποιοί απήργησαν το 1796 και ακολούθησαν οι ξυλουργοί της Φιλαδέλφειας το 1797, οι υποδηματοποιοί το 1799. Στις αρχές του 19ου αιώνα οι προσπάθειες των εργατικών ενώσεων για την βελτίωση των συνθηκών εργασίας και αμοιβής στράφηκαν στις διαπραγματεύσεις αλλά δεν ξεχάστηκε η ιδέα της απεργίας. Στη δεκαετία του 1820 στην προσπάθεια μείωσης των ωρών εργασίας από 12 σε 10 το όπλο της απεργίας χρησιμοποιήθηκε συχνότερα και έγινε αισθητή η ανάγκη της σύγκρουσης και συγκρότησης συνδικάτων σε ομοσπονδιακό επίπεδο.

Οι περισσότερες απεργίες αποσκοπούν στην επιβολή ενός κόστους στον εργοδότη για την παράλειψή του να ικανοποιήσει συγκεκριμένα αιτήματα. Στην περίπτωση των Ιαπωνικών συνδικάτων «δεν υπάρχει πρόθεση παύσης της παραγωγής για μακρά χρονικά διαστήματα αλλά χρησιμοποιούνται περισσότερο άλλες μορφές εκδηλώσεων διαμαρτυρίας.» Στη Δυτική Ευρώπη και αλλού, «οι εργάτες έχουν πραγματοποιήσει γενικές απεργίες που αποσκοπούσαν στην επίτευξη αλλαγών στο πολιτικό σύστημα αντί για την επίτευξη παραχωρήσεων από τους εργοδότες.» Ως γενική απεργία το ίδιο λεξικό ορίζει «την παύση της εργασίας από ένα σημαντικό ποσοστό εργαζομένων σε μια σειρά από κλάδους σε μια οργανωμένη προσπάθεια επίτευξης πολιτικών ή οικονομικών στόχων. Η ιδέα της γενικής απεργίας που να εκτείνεται σε μια σειρά κλάδων έχει τις απαρχές της στη Βρετανία των αρχών του 19ου αιώνα και έγινε αντιληπτή ως τακτική στη διαδικασία της συλλογικής διαπραγμάτευσης ή, από πιο ριζοσπάστες στοχαστές, ως εργαλείο της κοινωνικής επανάστασης. Αξιοσημείωτες γενικές απεργίες έγιναν στη Ρωσία κατά την Επανάσταση του 1905, στη Βρετανία το 1926 (συνεχίστηκαν από διάφορα εργατικά συνδικάτα προς υποστήριξη των απεργών ανθρακωρύχων) και στη Γαλλία το 1968 (πυροδοτήθηκε από τα φοιτητικά αιτήματα για εκπαιδευτική μεταρρύθμιση).

Μια χαρακτηριστική περίπτωση γενικής απεργίας ήταν αυτή του Winnipeg στον Καναδά, που έλαβε χώρα από τις 15 Μαΐου ως τις 25 Ιουνίου 1919. Προκλήθηκε από την κατάρρευση των συλλογικών διαπραγματεύσεων στους κλάδους των κατασκευών και του μετάλλου. Η κήρυξη της γενικής απεργίας συνάντησε την ομόθυμη υποστήριξη του πληθυσμού που ζούσε σε μια ατμόσφαιρα γενικής κοινωνικής αναταραχής και οικονομικής αβεβαιότητας. Συμμετείχαν και οι δημόσιοι υπάλληλοι, κάτι που δεν συνηθιζόταν εκείνη την εποχή. Το κεντρικό θέμα ήταν το αίτημα των εργατών για επίσημη καθιέρωση συλλογικών διαπραγματεύσεων και το οποίο δεν γινόταν αποδεκτό από τους εργοδότες. Οι εργοδότες και οι τοπικές ελίτ αντέδρασαν κατηγορώντας τους απεργούς ότι είχαν επαναστατικούς σκοπούς. Επειδή η ικανοποίηση του αιτήματος θα άνοιγε δρόμο για την επέκτασή του απ’ άκρου εις άκρον στον Καναδά, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις πολλών πόλεων κήρυξαν απεργίες αλληλεγγύης. Για να προλάβει τη γενικότερη επέκταση της σύγκρουσης η ομοσπονδιακή κυβέρνηση παρενέβη απειλώντας με απόλυση τους ομοσπονδιακούς υπαλλήλους, τροποποίησε το Νόμο περί Μετανάστευσης ώστε να επιτραπεί η απέλαση ηγετών-απεργών και διεύρυνε το νομικό ορισμό της «στάσης». Η κυβέρνηση προσπάθησε να καταστείλει βίαια τις απεργιακές διαδηλώσεις με αποτέλεσμα το θάνατο ενός απεργού και τον τραυματισμό 30 διαδηλωτών στις 21 Ιουνίου. Ένας από τους φυλακισθέντες ηγέτες των απεργών εξελέγη αργότερα ως ο πρώτος σοσιαλιστής βουλευτής στη Βουλή των Αντιπροσώπων και 4 ακόμη φυλακισθέντες απεργοί εξελέγησαν ως σοσιαλιστές βουλευτές στο τοπικό νομοθετικό σώμα της πολιτείας Manitoba. Η ήττα της απεργίας επέφερε ισχυρό χτύπημα στη Καναδικό εργατικό κίνημα και χρειάστηκαν πάνω από 30 χρόνια για να επιτευχθούν βασικοί στόχοι, όπως η αναγνώριση των εργατικών συνδικάτων και η καθιέρωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων.

Άλλη μια έννοια που θα πρέπει να ορίσουμε είναι αυτή της συλλογικής διαπραγμάτευσης. Σύμφωνα πάντα με το λεξικό Merriam-Webster, πρόκειται για «διαδικασία διαπραγμάτευσης μεταξύ εκπροσώπων των εργαζομένων (συνήθως είναι οι αξιωματούχοι του συνδικάτου) και της διοίκησης για τον καθορισμό των όρων απασχόλησης. Η συμφωνία που επιτυγχάνεται ενδεχομένως να μην αφορά μόνο τους μισθούς αλλά και τις πρακτικές προσλήψεων, απολύσεων, προαγωγών, τις συνθήκες και τα ωράρια εργασίας, καθώς και τα προγράμματα επιδομάτων και παροχών. Η συλλογική διαπραγμάτευση αναπτύχθηκε στην Αγγλία στα τέλη του 18ου αιώνα. Συμβάσεις που υπογράφονται μετά από συλλογική διαπραγμάτευση είναι πλέον κανόνας στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη. Λιγότερο συχνά χρησιμοποιούνται στις αναπτυσσόμενες χώρες που διαθέτουν μεγάλα αποθέματα πλεονάζουσας εργασίας. Συμβασιακές διαπραγματεύσεις μπορούν να λάβουν χώρα σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο ανάλογα με τη διάρθρωση της βιομηχανίας στο πλαίσιο μιας χώρας.»

Ας συνοψίσουμε τα χαρακτηριστικά της απεργίας σύμφωνα με την μέθοδο του Richard Hyman. Η απεργία είναι «μια προσωρινή διακοπή της εργασίας από μια ομάδα εργαζομένων που αποσκοπεί στην έκφραση δυσαρέσκειας ή στην ικανοποίηση αιτημάτων». Αυτό σημαίνει ότι είναι μια προσωρινή διακοπή συγκεκριμένης εργασίας και όχι αποχώρηση από τη συγκεκριμένη επιχειρηματική ή διοικητική μονάδα˙ είναι διακοπή εργασίας που διαφέρει από άλλες μορφές έκφρασης δυσαρέσκειας/διαφωνίας, όπως η επιβράδυνση της εργασίας, η δουλειά με αυστηρή τήρηση των κανονισμών (work-to-rule) και η απαγόρευση υπερωριών. Είναι, επίσης, ενέργεια συλλογική μισθωτών απασχολούμενων και διαφέρει από ενέργειες όπως η αποχή των φοιτητών από τα μαθήματά τους ή η στάση πληρωμής ενοικίων. Τέλος, μια απεργία είναι υπολογισμένη πράξη που αποσκοπεί να εκφράσει παράπονα ή να επιβάλει ικανοποίηση αιτημάτων.

Υπάρχουν διαφόρων ειδών απεργίες. Ο πιο κοινός είναι η απεργία ή η στάση εργασίας (walkout). Οι εργάτες ή δεν πηγαίνουν στη δουλειά ή φεύγουν από τη δουλειά. Το συνδικάτο οργανώνει μικρές ομάδες απεργών που περιφρουρούν την απεργία εμποδίζοντας την είσοδο απεργοσπαστών στους χώρους εργασίας (ομάδες περιφρούρησης, απεργιακές φρουρές-pickets). Ένα άλλο είδος είναι η κατάληψη (sit-down strike) του χώρου εργασίας και η παρεμπόδιση της χρήσης απεργοσπαστών και συναλλαγών με το κοινό –ιδιαίτερη μέριμνα σε επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών. Άλλα είδη είναι αυτά που προαναφέραμε, δηλαδή οι απεργίες αλληλεγγύης και οι γενική απεργία. Μια λιγότερο γνωστή αλλά διόλου ασήμαντη μορφή απεργίας είναι το μποϊκοτάζ, όπου οι μη απεργούντες εργάτες αρνούνται να χρησιμοποιήσουν εμπορεύματα και αγαθά που παρήχθησαν από εταιρείες των οποίων το προσωπικό απεργεί. Τέλος, υπάρχουν οι απεργίες δικαιοδοσίας (jurisdiction strikes) όπου δύο συνδικάτα ανταγωνίζονται μεταξύ τους για το δικαίωμα εκπροσώπησης μιας ομάδας εργατών.

Η απεργία, λοιπόν, είναι μια μορφή κοινωνικής σύγκρουσης. Ως σύγκρουση ορίζεται ο αγώνας, η μάχη και η πάλη, «δηλαδή μια φυσική αντιπαράθεση ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα μέρη». Με μια πιο διευρυμένη έννοια, σύγκρουση είναι «αντιληπτή διάσταση ενδιαφερόντων» και «πεποίθηση ότι οι φιλοδοξίες των εμπλεκομένων δεν μπορούν να επιτευχθούν ταυτόχρονα». Αυτή η διευρυμένη έννοια της σύγκρουσης πρέπει να ληφθεί υπόψη για τη συνέχιση της συζήτησης καθώς συμπαρασύρει μαζί της την έννοια της απεργίας στη διεύρυνση των σημασιών της.

ΒΑΣΙΚΗ Μισθοί, ωράριο εργασίας, γενικώς θέματα «πορτοφολιού» (bread-and-butter issues)
ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ Αναγνώριση, επιχείρηση υποχρεωτικού συνδικαλισμού (closed shop), περιφρούρηση απεργίας από απεργοσπάστες
ΤΡΙΒΕΣ Εργασιακές διευθετήσεις, πειθαρχία, απολύσεις

2. Θεωρίες περί απεργίας

Τα συμφέροντα των εργαζομένων προωθούνται σε ένα ευρύ μέτωπο και η εργασιακή σύγκρουση περιλαμβάνει τόσο την απεργία όσο και το ρόλο των συνδικάτων ως εκπροσώπων των εργαζομένων. Όλες οι μορφές αντίστασης παίζουν βασικό ρόλο στη διαμόρφωση της διαπραγματευτικής προσπάθειας και ως ένα βαθμό υπάρχει ένα συνεχές μεταξύ αυτών των τύπων σύγκρουσης και των πιο άτυπων. Η σύγκρουση στη σχέση απασχόλησης είχε σημαντική επίδραση στις θεωρίες περί εργασιακών σχέσεων.

Η παλιότερη και συντηρητικότερη θεώρηση των απεργιών ήταν η μονιστική/οργανικιστική. Οφείλει την προέλευσή της στην ερμηνεία των αντιλήψεων του Herbert Spencer περί της οργάνωσης ως οργανισμού για τον οποίο όλα τα μέρη οφείλουν να εργάζονται από κοινού για την εκπλήρωση των στόχων του. Οι μονιστές θεωρούν την οργάνωση ως μια ομάδα «που ενώνεται υπό ένα κοινό σκοπό», δηλαδή την επιτυχία της οργάνωσης, εν προκειμένω της επιχείρησης ή του κράτους. Με μία και μοναδική πηγή εξουσίας (διοίκηση, κυβέρνηση) και με όλους τους συμμετέχοντες να μοιράζονται τον ίδιο σκοπό, τα αποτελέσματα είναι η αρμονία και η συνεργασία. Η απεργία δεν είναι αναπόφευκτη κατάσταση ούτε υποκινείται από φανερά ή κρυφά συμφέροντα, οργανωμένων ή άτυπων ομάδων στο εσωτερικό, κυρίως των εργατών ή υπαλλήλων. Αντιθέτως, η απεργία είναι είτε προϊόν παρανόησης/παρεξήγησης είτε προϊόν κακών προθέσεων εργατοπατέρων, λαοπλάνων και εν γένει προσώπων με σκοτεινές προθέσεις. Έτσι η ιστορία των απεργιών παριστάνεται ως ιστορία ισχυρών προσωπικοτήτων και όχι ως ιστορία συγκρούσεων μεταξύ διαφορετικών συμφερόντων, ιδεών, στρατηγικών και τακτικών. Η απεργία, και οι συγκρούσεις εν γένει, θεωρούνται υπονομευτικές της προσπάθειας που καταβάλλουν οι διοικήσεις των επιχειρήσεων ή οι κυβερνήσεις για την επίτευξη των τεθέντων στόχων. Μια πιο εκλεπτυσμένη εκδοχή της θεωρίας αυτής παρουσιάζει τις απεργίες ως καταστάσεις που μπορούν να αποσοβούνται με την καλύτερη επικοινωνία μεταξύ των διοικήσεων και των συνδικαλιστών.

Η ορθόδοξη προσέγγιση υπήρξε ο πλουραλισμός. Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, οι εργοδότες και τα συνδικάτα θεωρούνται πάνω-κάτω ως ισοδύναμες δυνάμεις. Τα προβλήματα αυτής της προσέγγισης έχουν να κάνουν με την έλλειψη της δυνατότητας διάκρισης των ανισοτήτων δύναμης μεταξύ των εργοδοτών και των εργαζομένων έτσι ώστε να θεωρείται οποιαδήποτε σύγκρουση κυρίαρχο ζήτημα και να ανακύπτουν δυσκολίες και διαταραχές προσωρινής κατάρρευσης στη ρύθμιση της εργασίας (job regulation). Η θεωρία δίνει έμφαση στην επίλυση της διαμάχης. Οι πλουραλιστικές προσεγγίσεις εξετάζουν με στενό και περιοριστικό τρόπο στους τυπικούς θεσμούς των εργασιακών σχέσεων. Σήμερα τα κίνητρα και οι ενέργειες των ομάδων που εμπλέκονται στις εργασιακές σχέσεις έχουν καταστεί το επίκεντρο της προσοχής. Αυτό που είναι καθοριστικό είναι το πώς αντιλαμβάνονται και ορίζουν τα γεγονότα. Αυτό σημαίνει ότι ανοίγει μια δίοδος για την αναζήτηση εξηγήσεων πέρα από τις συμβατικές. Ένα νέο μοντέλο για τους τρόπους με τους οποίους συνδέονται αυτά τα επίπεδα ανάλυσης παρέχεται από τον Alvin Gouldner. Η πρωταρχική αιτία της σύγκρουσης είναι η κατανομή του πλούτου και της εξουσίας/δύναμης (power). Στο πλαίσιο του εργασιακού χώρου, η ανισότητα και η σύγκρουση είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένες, ανεξάρτητα από τη σχέση μεταξύ της συγκεκριμένης διοίκησης και του συγκεκριμένου εργατικού δυναμικού.

Στον ευρύτερο χώρο της «ριζοσπαστικής ανάλυσης» των εργασιακών σχέσεων βασική θέση των ερευνητών είναι ότι η ένταση μεταξύ του διοικητικού ελέγχου και της αντίστασης των εργατών αποτελεί σύγκρουση πραγματικών συμφερόντων. Ο διοικητικός έλεγχος και η έκταση της εξουσίας που έχουν οι διοικήσεις πάνω στην εργασία είναι πάντοτε συνάρτηση της αντισταθμικής δύναμης που διαθέτουν οι εργάτες. Η διαλεκτική ελέγχου-αντίστασης έχει ερευνηθεί σε μεγάλο βαθμό και τα αποτελέσματα των ερευνών δείχνουν ότι η πλειονότητα των εργαζόμενων εργάζεται υπό καθεστώτα αυστηρού και στενού ελέγχου και παρακολούθησης, με αποτέλεσμα την ανάπτυξη εργατικής αντίστασης που κυμαίνεται από ατομικές μορφές ως συλλογικές.

Μορφές εργασιακής σύγκρουσης
Ανοργάνωτη
Άτυπη
Ατομική Αλλαγή εργοδότη
Απουσία-‘παρέκκλιση’
Σαμποτάζ-‘αυθόρμητο’
Σούφρωμα-‘γαϊδουρινή συμπεριφορά’ ‘Υποκριτική συμμόρφωση’
Απουσία-‘σκόπιμη’
Σαμποτάζ-‘χρησιμοθηρικό’
Μικροκλοπές-‘συμπεριφορά αρπακτικού’ Απεργίες
Δουλειά σύμφωνα με τους κανόνες
Σαμποτάζ – ‘μαχητικό’
Μικροκλοπές-‘συμπεριφορά λύκου’ Οργανωμένη
Επίσημη
Συλλογική
Πηγή: Blyton P. and Turnbull P. (2004) The Dynamics of Employee Relations. Basinstoke: Palgrave/MacMillan, σελ.352

H μαρξιστική άποψη για την απεργία εντάσσεται στο συνολικότερο θεωρητικό πλαίσιο που επεξεργάστηκε ο K. Marx από κοινού με τον F. Engels και που τονίζει ότι οι εργασιακές σχέσεις και, κατά συνέπεια, η απεργία ως όπλο των εργατών στη σύγκρουση με τους εργοδότες, αποτελούν ένα μόνο μέρος της ευρύτερης ανάλυσης της καπιταλιστικής κοινωνίας και, συγκεκριμένα, των κοινωνικών σχέσεων της παραγωγής και της δυναμικής της καπιταλιστικής συσσώρευσης. Οι διάφοροι συνεχιστές του Μαρξικού έργου έδωσαν ιδιαίτερη βαρύτητα στη μελέτη των απεργιών τόσο ως φαινομένου όσο και ως μέσου για την επαναστατική ανατροπή στην κατεύθυνση της οικοδόμησης της κομμουνιστικής κοινωνίας και της εργατικής εξουσίας. Έτσι, η R. Luxemburg, μελετώντας την περίπτωση των μαζικών απεργιών της Ρωσίας, τόνισε ότι η απεργία δεν πραγματοποιείται ως τρόπος αποφυγής του πολιτικού αγώνα της εργατικής τάξης ούτε ως μέσο για την αιφνίδια κατάληψη της εξουσίας για λογαριασμό της κοινωνικής επανάστασης με θεατρικό πραξικόπημα αλλά ως μέσο, «πρώτα και κύρια, για τη δημιουργία των συνθηκών εκείνων ώστε το προλεταριάτο να διεξάγει τον καθημερινό πολιτικό αγώνα» και ότι «ο επαναστατικός αγώνας στη Ρωσία, όπου οι μαζικές απεργίες είναι το πιο σημαντικό όπλο του εργαζόμενου λαού, και πάνω απ’ όλα, του προλεταριάτου, διεξάγεται για εκείνα τα πολιτικά δικαιώματα και τις συνθήκες των οποίων την αναγκαιότητα και σημασία για τον αγώνα για τη χειραφέτηση υπέδειξαν πρώτοι οι Marx και Engels…» Ο Τ. Cliff αναφερόμενος στην εργασία της Luxemburg τόνισε ότι οι μαζικές οικονομικές απεργίες οδήγησαν στη σύγκρουση με το τσαρικό καθεστώς και τους κατασταλτικούς μηχανισμούς του με συνέπεια την άμεση μετεξέλιξή τους σε καθαρά πολιτικές απεργίες. Οι τελευταίες αφύπνισαν πρόσφατα αδρανείς εργάτες ώστε να αναλάβουν την διοργάνωση οικονομικών απεργιών για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας «και οι οικονομικές απεργίες έδωσαν νέα ώθηση στις πολιτικές απεργίες.» Τέλος, «η μαζική απεργία υπερβαίνει το διαχωρισμό της οικονομίας και της πολιτικής που είναι έμφυτος στο ρεφορμισμό (όπως και στο διαμετρικά αντίθετό του, τον συνδικαλισμό ) και συγχωνεύει την πάλη για μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του καπιταλισμού με τον αγώνα για την επαναστατική ανατροπή του.»

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΕΡΓΙΑΚΗ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ

ΑΠΟΨΗ ΑΙΤΙΕΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΛΥΣΕΙΣ

ΜΟΝΙΣΤΙΚΗ/
ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ

Απλοϊκή: παράλογοι συνδικαλιστές-εκπρόσωποι εργαζομένων

Επεξεργασμένη: κακή επικοινωνία

Απεργίες = αμφισβήτηση της τάξης και της σταθερότητας στην κοινωνία και τις οργανώσεις

Απλοϊκή : υπονόμευση συνδικάτων

Επεξεργασμένη: βελτίωση επικοινωνίας

ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ/
ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ

Ταξική σύγκρουση μεταξύ κεφαλαίου
και
εργασίας

Απεργίες = αναγκαίο πρελούδιο προς μια νέα κοινωνική τάξη (order)
Ζύμωση εργατικής τάξης και υποστήριξη απεργιακών κινητοποιήσεων

ΠΛΟΥΡΑΛΙΣΤΙΚΗ

Ανταγωνιστικά συμφέροντα εργοδοτών και υπαλλήλων
Απεργίες = ανοιχτή και ορατή έκφραση δυσαρέσκειας => σημαντικό στοιχείο κοινωνικής σταθερότητας

Θεσμοποίηση σύγκρουσης
(π.χ. παρέμβαση τρίτου μέρους)

3. Ποιοι και πότε απεργούν;

Η πρώτη υπόθεση τονίζει ότι κλάδοι με ιδιαίτερα έντονες κλίσεις προσφυγής σε απεργίες είναι συνήθως αυτοί όπου οι εργάτες αποτελούν μια σχετικά ομοιογενή ομάδα, η οποία είναι ασυνήθιστα απομονωμένη από την ευρύτερη κοινωνία και που μπορεί να είναι συνεκτική. Αντιθέτως, κλάδοι με σχετικά χαμηλή τάση απεργιακής δραστηριότητας είναι εκείνοι όπου οι εργάτες είναι ενσωματωμένοι ως άτομα στην ευρύτερη κοινωνία και είναι μέλη επαγγελματικών ομάδων που οδηγούνται από το κράτος ή την αγορά στην αποφυγή προσφυγής στην απεργία ή είναι τόσο απομονωμένοι ως άτομα ώστε να μην είναι δυνατή η απεργία.

Μια άλλη υπόθεση τονίζει ότι η ίδια η φύση της συγκεκριμένης κάθε φορά εργασίας καθορίζει, επιλέγει και διαμορφώνει τους τύπους εργατών που θα απασχοληθούν και τις προδιαθέσεις τους. Αυτοί οι εργάτες με τη σειρά τους προξενούν συγκρούσεις ή επιδιώκουν την εργασιακή ειρήνη. Μια δύσκολη και δυσάρεστη σωματική χειρωνακτική εργασία για ανειδίκευτους ή ημιειδικευμένους εργάτες με έκτακτη ή εποχιακή απασχόληση, που, εκτός των άλλων, καλλιεργεί πνεύμα ανεξαρτησίας, τραβάει ασυμβίβαστους, μαχητικούς και «ανδροπρεπείς» εργάτες που θα έχουν απεργιακή προδιάθεση. Αντίθετα, μια εύκολη, ειδικευμένη και υπεύθυνη εργασία, που εκτελείται σε ευχάριστα περιβάλλοντα, υπόκειται σε καθορισμένους κανόνες και τίθεται υπό στενή παρακολούθηση, θα προσελκύει γυναίκες ή τους πιο υποτακτικούς τύπους ανδρών που θα αποστρέφονται τις απεργίες. Πέραν τούτου, η κοινή γνώμη ευκολότερα εκφράζεται υπέρ των ανθρακωρύχων απεργών παρά υπέρ των δασκάλων που εγκαταλείπουν την έδρα τους.

Σε αντίθεση με την πρώτη υπόθεση, η δεύτερη έχει περισσότερα μειονεκτήματα όσον αφορά την πειστικότητά της. Ενώ, π.χ. οι λιμενεργάτες ή οι ανθρακωρύχοι όντως απεργούν συχνότερα και μαχητικότερα σε σχέση με τους/τις εργάτες/τριες στην υφαντουργία ή στα ξενοδοχεία, οι μεταλλεργάτες και οι φορτηγατζήδες, που δεν φημίζονται για την ιδιαίτερη λεπτότητα των τρόπων τους, δεν απεργούν συχνά. Έτσι, η έρευνα προχώρησε και αναζήτησε μια σειρά από παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν όταν γίνεται προσπάθεια να ανακαλυφθούν και να συγκριθούν τα πρότυπα απεργιακών κινητοποιήσεων των οικονομικών κλάδων. Αυτοί οι παράγοντες είναι οι εξής:

1. Ο δείκτης ευαισθησίας του κλάδου στον οικονομικό κύκλο.
2. Η δομή της αγοράς προϊόντων.
3. Η ελαστικότητα της ζήτησης του προϊόντος.
4. Η εργασία ως ποσοστό του συνολικού κόστους.
5. Η κερδοφορία του κλάδου.
6. Το μέσο μέγεθος των επιχειρηματικών μονάδων του κλάδου.
7. Η κατάσταση πραγμάτων όσον αφορά την τεχνολογική μεταβολή.
8. Ο βαθμός επέκτασης ή στενότητας του κλάδου.

Από το συνδυασμό των παραπάνω μπορεί να βγει το πρώτο συμπέρασμα: οι απεργίες θα λάβουν χώρα εκεί όπου μπορούν να λάβουν χώρα, δηλαδή εκεί όπου η εργατική κοινότητα είναι στενά δεμένη και οι εργάτες δυναμικοί και όχι εκεί όπου οι εργάτες είναι διεσπαρμένοι και υποτακτικοί.

Οι απεργίες λαμβάνουν χώρα σε κλάδους οι οποίοι απομονώνουν μεγάλους αριθμούς ατόμων που εκτελούν σχετικά δυσάρεστες εργασίες. Η μαζική απομόνωση αυτή καθαυτή δεν επαρκεί όπως δεν επαρκεί και η δυσάρεστη εργασία. Ακόμη και αν διαχωρίζονταν από την ευρύτερη κοινωνία οι τραπεζικοί υπάλληλοι της δεκαετίας του ’50 στις ΗΠΑ ή στην Ευρώπη δεν θα απεργούσαν συχνά γιατί είχαν την ψυχολογία της κατώτερης μερίδας των μεσαίων τάξεων. Από την άλλη οι δύτες και οι κατασκευαστές τζακιών λόγω της διασποράς τους δεν είναι εύκολο να απεργήσουν και να κάνουν την παρουσία τους αισθητή. Έτσι η σύνθεση των δύο υποθέσεων μας δείχνει ότι απομονωμένη μάζα ατόμων που εκτελεί δυσάρεστη εργασία απεργεί συχνά εν αντιθέσει με διεσπαρμένα άτομα που εκτελούν ευχάριστη εργασία.

Η άποψη αυτή έχει αρκετά τρωτά σημεία. Αρκετοί επικριτές της στάθηκαν κυρίως στο ότι τα στατιστικά στοιχεία για τις απεργίες που αποτέλεσαν τη βάση των απόψεων των Kerr και Siegel ήταν αναξιόπιστα και στο ότι η ανάλυσή τους αγνόησε ορισμένες βασικές βιομηχανίες, όπως αυτή του μέταλλου που αποτελεί αντίθετο παράδειγμα. Τονίστηκε επίσης ότι η εξήγηση της απεργιακής προδιάθεσης στηρίχτηκε υπερβολικά σε ένα περιορισμένο φάσμα δομικών παραγόντων αγνοώντας τις προδιαθέσεις των διαφορετικών εμπλεκομένων μερών.

Μια από τις δομικού τύπου εξηγήσεις της απεργιακής προδιάθεσης είναι αυτή του «τεχνολογικού» ή/και «κλαδικού ντετερμινισμού». Ορισμένοι τύποι τεχνολογίας επιφέρουν την αλλοτρίωση του εργάτη από την εργασιακή διαδικασία (π.χ. γραμμή συναρμολόγησης-αλυσίδα ) αφαιρώντας του την γνώση και, κατά συνέπεια, την πρωτοβουλία. Σύμφωνα με τον R. Blauner «χαρακτηριστικοί κοινωνικοί τύποι και προσωπικότητες (…) αντανακλούν τις ειδικές συνθήκες του κλαδικού περιβάλλοντος του εργάτη». Ορισμένοι κλάδοι λόγω της ειδικής φύσης των εργασιακών διαδικασιών οδηγούν στη διαμόρφωση απεργιοστραφών προσωπικοτήτων καθώς «κάθε κλάδος δημιουργεί το δικό του άνθρωπο.» Η προσέγγιση αυτή αποδείχθηκε προβληματική όσον αφορά την εξήγηση της απεργιακής προδιάθεσης καθώς έχει έναν έντονο ντετερμινιστικό χαρακτήρα ανάγοντας την εργασιακή/ταξική συνείδηση απ’ ευθείας στη δομή του κλάδου αγνοώντας όλες τις άλλες κοινωνικές-πολιτικές και ιδεολογικές παραμέτρους που παρεμβαίνουν και την διαμεσολαβούν. Όπως τόνισαν οι επικριτές της θεωρίας αυτής, δείχνοντας το παράδειγμα των λιμενεργατών των ΗΠΑ είναι συχνό το φαινόμενο επαγγέλματα σχεδόν όμοια να δημιουργούν εντελώς διαφορετικά αποτελέσματα όσον αφορά την απεργιακή προδιάθεση, την κοινωνική-πολιτική κουλτούρα αλλά και την πολιτική-εκλογική συμπεριφορά.

Μια διαφορετική σειρά εξηγήσεων συνδέει την οικονομία με την απεργιακή προδιάθεση. Οι Α. Ross και P. Hartman υποστηρίζουν ότι υπάρχει σχέση μεταξύ της συχνότητας των απεργιών και του επιπέδου βιομηχανικής ανάπτυξης. Πολλοί συμφωνούν στη διαπίστωση ότι η απεργιακή προδιάθεση αυξάνεται όταν οι διάφορες κοινωνίες διανύουν τη φάση της πρώιμης βιομηχανικής ανάπτυξης. Οι Ross και Hartman, εκτός των άλλων, προσθέτουν ότι στις ολοένα και πιο αναπτυγμένες οικονομικά και πολιτικά χώρες της Δυτικής Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής που διαθέτουν πολύ εξελιγμένες διαδικασίες και μορφές διευθέτησης των απεργιακών συγκρούσεων έχει αρχίσει «ο μαρασμός των απεργιών». Οι Α. Haas και St. Stack υποστηρίζουν πως οι κοινωνίες με χαμηλά επίπεδα οικονομικής ανάπτυξης χαρακτηρίζονται από την ύπαρξη σοβαρών κοινωνικών προβλημάτων, όπως οι υπερβολικά πολλές ώρες εργασίας που φτάνουν ενίοτε τις 18, η φτώχεια και οι ακανόνιστοι οικονομικοί κύκλοι. Η ύπαρξη αυτών των προβλημάτων συνήθως αποτελεί την «καύσιμη ύλη» για την ένταση της προδιάθεσης των εργατών να χρησιμοποιήσουν το όπλο της απεργίας για να επιτύχουν τους στόχους τους για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας.

Από μια άλλη σχολή σκέψης, που κινείται σ’ αυτό το πλαίσιο, οι οικονομικοί κύκλοι θεωρούνται ως οι βασικότεροι παράγοντες της ανόδου και της πτώσης της απεργιακής προδιάθεσης των εργατών. Η λογική αυτή σχετίζεται με τη σχολή των «κύκλων Kondratieff». Τονίζεται ότι οι απεργιακοί κύκλοι διαρκούν όσο οι οικονομικοί. Σε μια περίοδο αυξημένης βιομηχανικής παραγωγής και οικονομικής μεγέθυνσης που διαρκεί 20-30 χρόνια αντιστοιχεί ανάλογη ένταση της απεργιακής προδιάθεσης και συνδικαλιστικών αγώνων. Τα δεδομένα που προβάλλει αυτή η σχολή σκέψης δείχνουν ότι ιδιαίτερα κατά τη λήξη του κύκλου Kondratieff οι εργάτες απεργούν για να διατηρήσουν τα κεκτημένα δικαιώματα και να τα διευρύνουν (π.χ. 1968-1974) σε μια φάση κατά την οποία οι εργοδότες αντιμετωπίζουν κρίση κερδοφορίας˙ έτσι, οι απεργίες παίρνουν μια ακανόνιστη μορφή, «με υψηλές, σύντομες και διασκορπισμένες κορυφές έντασης που αναδεικνύονται από ένα κατώφλι μελαγχολικών/δύσθυμων διαθέσεων.» Αντίθετα, κατά τη φάση αύξησης της βιομηχανικής παραγωγής οι εργατικές απεργίες είναι συχνές αλλά μικρότερης διάρκειας καθόσον ότι οι εργάτες είναι γεμάτοι από αυτοπεποίθηση και οι εργοδότες πρόθυμοι να ενδώσουν στις πιέσεις των εργατών. Σ’ αυτό το πλαίσιο οι K. Coates και I. Topham υποστήριξαν ότι «άγριες, μεγάλες και παρατεταμένες απεργίες συνδέονται με περιόδους οικονομικής αποδιάρθρωσης και ξεδίπλωσης αιφνίδιων οικονομικών κάμψεων και υφέσεων», σε εποχές, δηλαδή, κατά τις οποίες οι εργατικές οργανώσεις είναι ακόμη ισχυρές, αήττητες στις κύριες μεγάλες συγκρούσεις, οι δε εργάτες έχουν ιδιαίτερη επίγνωση του τι έχουν να χάσουν από πλευράς βιοτικού επιπέδου και εργασιακής ασφάλειας. Παρ’ όλο που γίνεται γενικώς αποδεκτή η συσχέτιση της οικονομίας με τη συνδικαλιστική απεργιακή δραστηριότητα και η επίδραση του οικονομικού κύκλου τόσο στα επίπεδα όσο και στο χαρακτήρα των απεργιακών κινητοποιήσεων, δεν είναι διόλου αποδεκτή η άποψη που λίγο-πολύ θεωρεί άμεση και αυτόματη αυτή την επίδραση. Το γενικότερο οικονομικό περιβάλλον παίζει το ρόλο του σκηνικού. Δεν είναι σπάνιο, αντιθέτως είναι πολύ συχνό, το φαινόμενο στο πλαίσιο του ίδιου οικονομικού περιβάλλοντος, άλλοι κλάδοι να βιώνουν σκληρές, έντονες, μαζικές και παρατεταμένες απεργιακές συγκρούσεις ενώ άλλοι να βιώνουν μείωση των απεργιών ή να παραμένουν σε κατάσταση εργασιακής και κοινωνικής γαλήνης (business as usual).

Στην ελληνική περίπτωση αναφέρεται ότι «η πορεία της οικονομίας επηρεάζει σημαντικά την εξέλιξη των απεργιών.» Έτσι, παρατηρείται «ότι ο δείκτης των χαμένων ωρών εργασίας κινείται αντιστρόφως ανάλογα από τον δείκτη που απεικονίζει την εξέλιξη των πραγματικών μισθών και τους ρυθμούς ανάπτυξης της οικονομίας. Κατά συνέπεια, όταν μειώνονται οι ρυθμοί ανάπτυξης και οι πραγματικοί μισθοί, παρατηρούμε άνοδο του απεργιακού κύματος, προκειμένου να ικανοποιηθούν τα αιτήματα των εργαζομένων που έχουν σχέση με την απώλεια των μισθών. Αντίθετα, όταν αυξάνονται οι ρυθμοί ανάπτυξης και οι μισθοί, τότε μειώνονται οι απεργιακές κινητοποιήσεις.» Επίσης, «όταν υπάρχει αύξηση του πληθωρισμού, τότε αυξάνονται και οι απεργιακές κινητοποιήσεις, με σκοπό να εξασκηθεί πίεση στους κυβερνώντες, ώστε να αναπληρωθούν οι μισθολογικές απώλειες. Επίσης, όταν η ανεργία είναι μειωμένη, όπως τη δεκαετία του ’70, ή σταθεροποιείται για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα σε σχετικά υψηλότερα επίπεδα μεν αλλά χωρίς να αυξάνεται δε, όπως τα έτη 1982-1990, τότε παρατηρούμε έξαρση των απεργιακών αγώνων. Το αντίθετο ακριβώς συμβαίνει (δηλ. πτώση των απεργιών) όταν η ανεργία συνεχώς αυξάνεται, όπως είναι δυνατό να διαπιστώσουμε από το προαναφερθέν σχήμα, ιδιαίτερα την δεκαετία του 1990.»

Ανεργία % Ρυθμός Πραγματικοί Πληθωρισμός Χαμένες ώρες Απεργοί
Ανάπτυξης μισθοί
1975 2,3 6,4 6,1 13,4 1.743.363 46.374
1976 1,9 6,9 8,7 13,3 6.145.245 300.759
1977 1,7 2,9 8,7 12,2 9.643.823 559.858
1978 1,9 7,2 9,4 12,5 7.406.087 471.305
1979 1,9 3,3 2,6 19 12.255.273 1.262.443
1980 2,7 0,7 -7,4 24,9 20.494.944 1.407.821
1981 4 -1,6 -2,6 24,5 5.690.988 401.757
1982 5,8 -1,1 5,3 21,1 9.731.263 354.315
1983 7,9 -1,1 1,1 20,2 3.881.889 224.265
1984 8,1 2 2 18,5 3.350.324 155.318
1985 7,8 2,5 1,4 19,3 7.660.879 785.725
1986 7,4 0,5 -8,9 23 8.839.369 1.106.420
1987 7,4 -2,3 -4,4 16,4 16.537.686 1.609.175
1988 7,7 4,3 5,8 13,5 6.523.896 449.441
1989 7,5 3,8 8,3 13,7 9.280.631 795.744
1990 7 0 -2 20,4 20.335.313 1.405.497
1991 7,7 3,1 -3,5 19,5 5.839.663 476.582
1992 8,7 0,7 -3,5 15,9 7.072.008 969.484
1993 9,7 -1,6 -4 14,4 3.509.044 501.274
1994 9,6 2 0 10,9 1.872.899 226.155
1995 10 2,1 3,6 8,9 660.630 120.250
1996 10,3 2,4 0,6 8,2 1.633.508 233.674
1997 10,3 3,5 7,6 5,5 1.522.577 216.799
1998 10,8 3,1 1,5 4,8 1.515.347 214.546
1999 11,7 3,4 2,4 2,6 45.618 4.411

Πηγή: ΥΠΕΘΟ, Υπουργείο Εργασίας
Κατσορίδας Δ. και Κολλιάς Γ. (2002) «Η εξέλιξη των απεργιών στην Ελλάδα» στο Εργασία 2002, Αθήνα: Πάντειο Πανεπιστήμιο

Οι εξωτερικές αγορές εργασίας και προϊόντων σε μια ολοένα και διεθνοποιούμενη οικονομία παίζουν σημαντικό ρόλο και η αλληλεπίδρασή του αποτελεί, κατά τον L. Cronin, την πιο κρίσιμη παράμετρο στην απεργιακή προδιάθεση των εργαζομένων των διαφόρων οικονομικών κλάδων. Σύμφωνα με αυτή τη θεώρηση πραγμάτων, κλάδοι με υψηλού βαθμού απεργιακή προδιάθεση είναι συχνά εκείνοι που εμπλέκονται βαθιά στις οικονομικές διακυμάνσεις του διεθνούς εμπορίου, ενώ μέτρια απεργιακή προδιάθεση δείχνουν εκείνοι οι κλάδοι που απλώς «σπρώχνονται» από την αγορά. Τέλος, λίγες είναι οι περιπτώσεις στις οποίες κλάδοι με «προστασία» απέναντι στον διεθνή και εγχώριο ανταγωνισμό κατεβαίνουν σε απεργιακές κινητοποιήσεις. Η άποψη αυτή είναι σημαντική καθώς εντάσσει τον παράγοντα της αγοράς προϊόντων στη συζήτηση αλλά δεν παύει να στηρίζεται σε ελλιπείς στατιστικές καθώς αγνοεί το πρόβλημα των μονοπωλιακών οικονομικών συγκροτημάτων και του δημόσιου τομέα, που είναι μεν προστατευμένοι από τις διεθνείς αγορές αλλά οι εργαζόμενοί τους χρησιμοποιούν τη συσσωρευμένη δύναμή τους που οφείλεται σ’ αυτή την προστασία για να διεκδικήσουν περισσότερα δικαιώματα (π.χ. περιπτώσεις κλάδων με μονιμότητα απασχόλησης).

Μια από τις παλαιότερες και σημαντικότερες σχολές σκέψης στο χώρο της πολιτικής οικονομίας, η νεοκλασική, συσχετίζει τη συχνότητα των απεργιών με την ατελή πληροφόρηση. O J. Hicks υποστήριζε ότι υπό συνθήκες τέλειας πληροφόρησης ο πιθανός χαμένος μιας απεργίας θα είναι σε θέση να προβλέψει μια ενδεχόμενη απώλεια και να προσφέρει μια προληπτική παραχώρηση (pre-emptive concession). Ενεργώντας κατ’ αυτό τον τρόπο, ο ηττημένος θα απέτρεπε μια απεργία και το κόστος που θα επιμέριζε η απεργία και στα δύο μέρη της σύγκρουσης. Έτσι, οι απεργίες θα πραγματοποιούνταν μόνο όταν η ατελής πληροφόρηση αποτελεί εμπόδιο για τα δύο μέρη που δεν θα μπορούσαν να υπολογίσουν εκ των προτέρων τον νικητή της τελικής σύγκρουσης. Όμως, όπως όλα τα μεγάλα ρεύματα της επιστημονικής σκέψης έχουν τους συνεχιστές τους, έτσι και η νεοκλασική θεωρία περί απεργίας είχε κι αυτή τους δικούς της: τους «νεοχιξιανούς». Οι «νεοχιξιανοί» ισχυρίζονται ότι οι συχνές διακυμάνσεις της οικονομικής δραστηριότητας μειώνουν την δυνατότητα πρόβλέψης των αποτελεσμάτων της απεργίας αποφέροντας την αποδυνάμωση της κάθε πλευράς της διαπραγμάτευσης όσον αφορά την γκάμα των επιλογών της για προληπτικές παραχωρήσεις. Επομένως, αυξάνονται οι πιθανότητες να καταλήξουν σε αδιέξοδο οι διαπραγματεύσεις και να οδηγηθούν σε απεργιακές συγκρούσεις. Η θεωρία αυτή αντιστρατεύεται αυτή της «διαπραγματευτικής δύναμης» που παραδοσιακά εκφραζόταν από τους θεσμικούς οικονομολόγους. Οι τελευταίοι θεωρούν ότι οι απεργίες είναι πιο πιθανές σε περιπτώσεις όπου οι εργάτες σε σχέση με τους εργοδότες είναι ισχυρότεροι οικονομικά και πολιτικά.

Οι κριτικές που απευθύνθηκαν στη νεοκλασική θεωρία περί απεργίας εστιάστηκαν στα ακόλουθα σημεία:
• από ιστορικής και γεωγραφικής πλευράς η εφαρμογή της ισχύει μόνο για τις ΗΠΑ και, εν μέρει, τον Καναδά μετά το Β΄ Π.Π.
• δεν είναι δυνατή η εφαρμογή της στην περίπτωση της Ευρώπης και άλλων χωρών λόγω των διαφορετικών ιστορικών πλαισίων.

Συγκεκριμένα, την εποχή που έγραψε ο Hicks, στην Ευρώπη:
1. συχνά δεν υπήρχαν, ή ήταν περιορισμένες, θεσμοθετημένες συλλογικές διαπραγματεύσεις και όπου αυτές υπήρχαν ελάχιστες ελάμβαναν χώρα πριν από τις απεργίες.
2. τα συνδικάτα που επηρεάζονταν ή καθοδηγούνταν από κομμουνιστές, σοσιαλιστές ή αναρχοσυνδικαλιστές συχνά απεργούσαν για μη οικονομικούς λόγους – και συνεχίζουν ακόμη να απεργούν για διάφορους πολιτικούς λόγους.
3. υπήρχε σημαντικότατη κρατική παρέμβαση στις εργασιακές σχέσεις με αποτέλεσμα η απεργιακή δραστηριότητα να σχετίζεται με τις πολιτικές –και δευτερευόντως με τις οικονομικές- εξελίξεις.
4. υπήρχε υψηλός βαθμός ευπάθειας απέναντι σε καταστροφικές οικονομικές υφέσεις που αυξάνουν το βαθμό οικονομικής μεταβλητότητας, δίχως να μειώνεται η ικανότητα των δρώντων υποκειμένων να προβλέπουν τα αποτελέσματα των απεργιών.

Οι θεσμικοί οικονομολόγοι τόνιζαν ότι οι απεργίες θα πρέπει να αναμένονται περισσότερο εκεί όπου υπάρχουν ανοδικοί οικονομικοί κύκλοι λόγω της αύξησης της δύναμης των εργατών που ενισχύονται από τη σχετική έλλειψη εργατικών χεριών. Συνεπώς η διαπραγματευτική δύναμη –που περιλαμβάνει τόσο την διαπραγματευτική ικανότητα όσο και την απεργιακή δυνατότητα- είναι αντιστρόφως ανάλογη του ποσοστού ανεργίας. Η «σχετική αποστέρηση» είναι ένας ακόμη παράγοντας που πυροδοτεί τις απεργίες, καθώς οι μισθοί είτε δεν αυξάνονται τόσο γρήγορα όσο στο παρελθόν είτε η αγοραστική δύναμη των εργατών μειώνεται σε σχέση με τον καταναλωτικό πυρετό που κυριαρχεί σε μια κοινωνία .

Στην κοινωνιολογία η επιστημονική αυτή τάση ονομάζεται «Θεωρία Κινητοποίησης Πόρων» και προσθέτει παράγοντες, όπως η παρουσία των επίσημων συνδικάτων, τα πυκνά δίκτυα των εργατικών ενώσεων (π.χ. εργατικές λέσχες, εργατικά πολιτιστικά κέντρα, συγγενικά δίκτυα κ.α.), την κρατική στήριξη των απεργιών κ.α. Ένας σημαντικός παράγοντας που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι η περισσότερο συγκεντρωτική συλλογική διαπραγμάτευση στις ηπειρωτικές ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό σημαίνει ότι καθώς οι απεργίες ως διαπραγματευτικά μέσα γίνονται κυρίως στις περιόδους των διαπραγματεύσεων που γίνονται στα πλαίσια της τριμερούς διαδικασίας (κράτος, συνδικάτα, κεντρικές εργοδοτικές οργανώσεις) και όχι στις περιόδους ισχύος των συμβάσεων. Η έλλειψη συγκεντρωτικού συστήματος στις ΗΠΑ και στον Καναδά αποδεικνύει ότι η θεωρία περί «οικονομικών κύκλων» μπορεί να έχει ισχύ σε περιπτώσεις αποκεντρωμένων συστημάτων αλλά όχι στην Ευρώπη που επηρεάζεται από το χρόνο λήξης-ανανέωσης των συμβάσεων. Άλλοι τονίζουν ότι η απεργιακή κινητοποίηση ενίοτε εξαπλώνεται όπως η φωτιά ως ενδογενής διεργασία, ως διαδικασία διάχυσης ή θετική ανάδραση, καθώς οι εργάτες επηρεάζονται και εμπνέονται από τις προηγούμενες ενέργειες άλλων εργατών. Επομένως, οι απεργίες μπορούν να οδηγήσουν σε περισσότερες απεργίες και στην ανάπτυξη και εξάπλωση συνδικαλιστικών οργανώσεων σε κλάδους που δεν είχαν δείξει προηγούμενα δείγματα απεργιακών συνδικαλιστικών κινητοποιήσεων. Τα παραδείγματα της εξέγερσης του Chicago (1886) και Seattle (1919) ή του «θερμού ιταλικού φθινοπώρου» (1969) και των απεργιών που εξελίχθηκαν στις βελούδινες επαναστάσεις του 1989 και ανέτρεψαν τα σταλινογενή καθεστώτα της Ανατολικής Ευρώπης είναι ενδεικτικά. To 1889-1890 στη Βρετανία, το Μάιο του 1880 και του 1890 στη Γαλλία, και το 1889 στη Γερμανία οι ανθρακωρύχοι κόλλησαν το «μικρόβιο» της απεργίας και ήταν σαν «μια σπίθα που άναψε μια ‘πυρκαγιά’ στην κοιλάδα του Ρουρ» . Αντιθέτως, οι νεοχιξιανοί επιμένουν να τονίζουν τη σύνδεση των απεργιών με την ατελή πληροφόρηση έχοντας υπόψη τους τη σχετική προβλεψιμότητα της έκβασης των συλλογικών διαπραγματεύσεων σε επιχειρησιακό επίπεδο στις μεταπολεμικές ΗΠΑ και τον Καναδά. Στις περιπτώσεις αυτές οι συλλογικές διαπραγματεύσεις ελάμβαναν χώρα στο πλαίσιο της επιχείρησης και η κάθε πλευρά είχε εύκολη πρόσβαση σε διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία της εταιρείας, ώστε να μπορούν να υπολογίσουν τη σχέση κόστους και οφέλους που απορρέει από τις στρατηγικές και τακτικές τους κινήσεις. Λόγω του εγκλωβισμού των «νεοχιξιανών» σε μια θεωρία που μιλά ολοένα και περισσότερο με όρους «παιγνίων» χωρίς αναφορά σε ευρύτερα κοινωνικά σύνολα, αγνοούν ότι όλο και περισσότερο στη λεγόμενη «μεταβιομηχανική εποχή» ή «κοινωνία της γνώσης» ξεσπούν κύματα απεργιών μεγάλης κλίμακας ή «κύκλοι συγκρούσεων» (“cycles of contention”) που σαρώνουν κάθε λογική «έλλειψης πληροφοριών». Αντιθέτως, το παράδειγμα της εκδήλωσης της συλλογικής δράσης εκ μέρους μιας ομάδας πρώιμα εξεγερθέντων πυροδοτεί μια σειρά διεργασιών διάχυσης, επέκτασης, μίμησης και αντιδράσεων σε ομάδες που κανονικά είναι πιο ήσυχες. Πολλές φορές η μία επαγγελματική κατηγορία δίνει το πράσινο φως σε μια άλλη να απεργήσει στο βαθμό που πετύχει ορισμένους στόχους. Χαρακτηριστικά θα μπορούσαμε να αναφέρουμε τα ελληνικά παραδείγματα του εργοστασιακού κινήματος (1974-1977), των εργαζομένων στις τράπεζες (1977-1982) και των καθηγητών μέσης εκπαίδευσης από το 1988 ως τις ημέρες μας.

ΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΕΡΓΙΑΚΗΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΘΕΩΡΙΑ ΘΕΣΕΙΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ

ΤΑΞΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ

Απεργίες και άλλες μορφές δράσης = όπλα στον ταξικό πόλεμο μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας
Μαρξιστές και ριζοσπάστες συγγραφείς
(π.χ. EP.Thompson)

ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΚΡΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ

Συσχετισμός απεργιών με οικονομική ανοδική τάση (αύξηση) και οικονομική πτωτική τάση (μείωση)
John Kelly, 1998

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ

Απομονωμένες επαγγελματικές κοινότητες έχουν την εντονότερη απεργιακή προδιάθεση
(π.χ. ανθρακωρύχοι, λιμενεργάτες κ.α.)

Kerr and Siegel, 1954

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Τύποι τεχνολογίας επιφέρουν την αλλοτρίωση του εργάτη από την εργασιακή διαδικασία
(π.χ. γραμμή συναρμολόγησης-αλυσίδα)
Τεχνολογικοί ντετερμινιστές
(π.χ. Robert Blauner)

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

Η απεργιακή κινητοποίηση είναι λιγότερο πιθανή σε κλάδους που διαθέτουν καλά συγκροτημένους μηχανισμούς επίλυσης διαφορών

Ross and Hartman, 1960
ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΡΑΣΗ
Τα νοήματα που δίνουν οι εργάτες στις ενέργειές τους
Richard Hyman, 1989

4. Μαράζωσαν οι απεργίες;

Είδαμε πιο πάνω, ότι οι Ross και Hartman πρόβλεψαν το «μαρασμό των απεργιών». Σε Βρετανικό πανεπιστήμιο τίθεται ως βασική εργασία στους φοιτητές της θεωρίας των εργασιακών σχέσεων το ακόλουθο ερώτημα: “‘Worker protest in the course of industrialization tends to peak relatively early and to decline in intensity thereafter’ (Kerr et al., Industrialism and Industrial Man). How is such a view compatible with the periodic eruption of strike waves?”

Η εργατική τάξη εθεωρείτο «αστικοποιημένη» λόγω της αύξησης του κυκλοφορούντος πλούτου, η ταξική σύγκρουση εθεσμοποιείτο σε σταθερά συστήματα συλλογικών διαπραγματεύσεων και όλα έμοιαζαν να αποτελούν τη φυσική εξέλιξη των πραγμάτων που αποτελούσε μέρος της ειρηνικής εκδίπλωσης της «ενδότερης λογικής της εκβιομηχάνισης». Οι λογικές της εκβιομηχάνισης είχαν ως αποτέλεσμα την ανάδυση στην επιφάνεια και την εφαρμογή ενός «πλέγματος λεπτομερών κανόνων, κανονισμών και νορμών» που επιδρούν στις αξίες και την οργάνωση της ζωής των εργατών. Η «διευθυντική επανάσταση» στις χώρες του ανεπτυγμένου καπιταλισμού στα πλαίσια του «βιομηχανικού συστήματος» θα ομαλοποιούσε τις κοινωνικές σχέσεις (και τα δύο αντίπαλα συστήματα –καπιταλισμός και σοσιαλισμός- θα βρίσκονταν σε διαδικασία σύγκλισης). Ως εκ τούτου, θα επέρχετο ο μαρασμός των απεργιών που θα περιορίζονταν σε ζητήματα εφαρμογής των κανόνων που θα γίνονταν κοινώς αποδεκτοί μέσω της θεσμοποίησης των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Η θεωρία αυτή θα κατέρρεε μερικές δεκαετίες αργότερα με την κατάρρευση του «αντίπαλου στρατοπέδου» του Συμφώνου της Βαρσοβίας αλλά και με την κριτική που υπέστη λόγω του τεχνο-οικονομικού ντετερμινισμού που την διακατέχει.

Όμως, οι ίδιες απόψεις επανέρχονται τρεις δεκαετίες αργότερα, σε ένα εντελώς διαφορετικό πλαίσιο.

Από τη μελέτη της απεργιακής δραστηριότητας σε μια ομάδα χωρών της Ευρώπης καθώς και στις ΗΠΑ, διαπιστώθηκε ότι:
α) κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων δεκαετιών του 20ού αιώνα, υπήρξε σημαντική μείωση της απεργιακής δραστηριότητας στις μελετηθείσες χώρες, με την αξιοσημείωτη εξαίρεση της Δανίας, και
β) υπάρχει μια σημαντική τάση μεταστροφής προς την «τριτογενοποίηση της σύγκρουσης» (tertiarization of conflict).

Εγείρονται, έτσι, αρκετά ζητήματα που σχετίζονται με τη μέτρηση, την ανάλυση και τη ρύθμιση της απεργιακής δραστηριότητας, τη δύναμη των «τριτογενοποιημένων συγκρούσεων» που δεν βασίζονται στον αριθμό των χαμένων ημερών ή στον αριθμό των εμπλεκομένων απεργών αλλά στην έκταση της ζημιάς που υφίστανται οι χρήστες των υπηρεσιών. Αυτή η επίδραση ποικίλει από χώρα σε χώρα, ανάλογα με τους διάφορους εθνικούς μηχανισμούς ρύθμισης, τους εθνικούς θεσμούς και τα εθνικά στυλ των εργασιακών σχέσεων.

Όμως, εκείνο που έχει ενδιαφέρον είναι να ανιχνεύσουμε τα νέα πρότυπα απεργιακής δραστηριότητας. Κατά τις δεκαετίες 1980-1990 και 1990-2000 οι επιπτώσεις των μακροχρόνιων οικονομικών υφέσεων και των αδύναμων ανακάμψεων ώθησαν τους εργοδότες –ή μάλλον τους έδωσαν το πράσινο φως- να προβούν σε περικοπές κόστους, πρώτα και κύρια του εργατικού κόστους, και να εκμεταλλευτούν προς όφελός τους την αλλαγή των συσχετισμών δύναμης στην αγορά σε βάρος της εργασίας που επήλθε λόγω της σταθερά αυξανόμενης ανεργίας και υποαπασχόλησης. Το αποτέλεσμα ήταν να επέλθουν αλλαγές στα πρότυπα απεργιακής συνδικαλιστικής δραστηριότητας κατά της διάρκεια αυτής της μακράς χρονικής περιόδου, τόσο στην Ευρώπη όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Η πλειονότητα των συγγραφέων του χώρου συμφωνεί ότι υπάρχει γενική πτώση των ποσοστών των απεργιών τόσο σε αριθμό και διάρκεια όσο και συμμετοχή. Για πολλούς από αυτούς, το αποτέλεσμα είναι η «ωρίμανση» των εργασιακών σχέσεων. Η μελέτη των απεργιακών συγκρούσεων στις δύο τελευταίες δεκαετίες του 20ού στη βάση της ποσοτικής ανάλυσης των δεδομένων έδειξε ότι βασικές τάσεις στις δυτικοευρωπαϊκές κοινωνίες είναι οι ακόλουθες:
• η συν τω χρόνω παρακμή της απεργιακής δραστηριότητας,
• η αξιοσημείωτη σχετική τάση προς πραγματοποίηση απεργιών σε ορισμένες χώρες της Νότιας Ευρώπης με χαμηλό δείκτη συνδικαλιστικής πυκνότητας (Ελλάδα, Ιταλία και Ισπανία),
• η ύπαρξη αρκετών διαφορετικών μοντέλων εργασιακής διαμάχης, και
• μια αντίστροφη συσχέτιση της συχνότητας με τη διάρκεια ή ένταση των διαμαχών.

Η μελέτη έδειξε ότι υπάρχει μια τριχοτομημένη Ευρώπη όσον αφορά τα πρότυπα απεργιακής δραστηριότητας: Νότια Ευρώπη (χαμηλή συνδικαλιστική πυκνότητα, τάση για συχνές απεργίες με στόχο τη γενική έκφραση δυσαρέσκειας κατά των εφαρμοζόμενων κάθε φορά εργατικών πολιτικών), Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη (λίγο-πολύ συναινετικές) και μια τρίτη κατηγορία διάσπαρτων χωρών που χαρακτηρίζεται από περιθωριακές κατά βάση απεργιακές συγκρούσεις με ιδιαίτερα αποφασιστική στάση των απεργών). Η τρίτη κατηγορία καταρρίπτει τη θεώρηση του «αυτόματου», λόγω των ευρύτερων αλλαγών, «μαρασμού των απεργιών». Παράδειγμα αυτής της κατηγορίας είναι η Γαλλία, όπου με αρχή τις απεργίες των νοσοκόμων εκδηλώθηκε ένα κύμα μαζικότατων απεργιών (σιδηροδρομικοί 1995 κά).

Στη Βρετανία οι κυβερνήσεις των Συντηρητικών επί πρωθυπουργίας Margaret Thatcher χρησιμοποίησαν την ανεργία για να δικαιολογήσουν την ασκούμενη πολιτική τους, που χαρακτηρίστηκε από την ενίσχυση του κρατικού παρεμβατισμού του κράτους στη ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων και το νομοθετικό περιορισμό των απεργιακών δραστηριοτήτων. Συνέπεια αυτής της περιοριστικής πολιτικής και ελλείψει πολιτικά ισχυρής αντιπολίτευσης, τα εργατικά συνδικάτα έδωσαν υπερβολικό βάρος στις νομότυπες απεργιακές δραστηριότητες ενώ τα μέλη τους προσαρμόστηκαν στο κλίμα της εργασιακής ανασφάλειας και του νεοσυντηρητισμού. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονίσουμε ότι μία από τις σημαντικότερες θεωρίες στο πεδίο της κοινωνιολογίας των κοινωνικών κινημάτων τονίζει τη σημασία των «δομών των πολιτικών ευκαιριών» ως κύριου παράγοντα στη διαμόρφωση της στρατηγικής ενός κοινωνικού κινήματος καθ’ όσον ότι θέτουν τους περιορισμούς και τις ευκαιρίες για την ανάπτυξή του.

Απεργιακή δραστηριότητα στην Ελλάδα 1990 – Μάιος 1999
Έτος Ιδιωτικός τομέας Τράπεζες – ΔΕΚΟ Σύνολο
1990 135 798.405 10.258.638 65 607.092 10.076.675 200 1.405.497 20.335.313
1991 98 345.294 3.769.877 63 131.288 2.069.786 161 476.582 5.839.663
1992 110 366.566 2.740.698 56 602.918 4.331.310 166 969.484 7.072.008
1993 42 326.664 2.286.648 41 174.610 1.222.396 83 501.274 3.509.044
1994 48 149.029 1.046.514 8 77.126 826.385 56 226.155 1.872.899
1995 30 101.697 570.177 12 20.353 95.853 42 122.050 666.030
1996 20 190.451 1.330.744 11 43.223 302.764 31 233.674 1.633.508
1997 21 159.700 1.122.884 15 57.099 405.720 36 216.799 1.528.604
1998 8 94.469 661.283 30 119.438 854.064 38 213.907 1.513.347
1999 5 439 29.180 10 3.972 16.462 15 4.411 45.642
Σύνολο 517 2.532.714 23.816.643 311 1.837.119 20.201.415 828 4.369.833 44.018.058
Πηγή: Υπουργείο Εργασίας
Koukoules G. (2004) “Labour and Industrial Relations” in Metaxas A-J. (ed.) About Greece, Athens, σσ. 250-262.

Χαμένες ημέρες λόγω απεργίας ανά 1.000 εργαζόμενους σε όλους τους κλάδους της βιομηχανίας και των υπηρεσιών 1992-2001 Table1
1960-1964 1965-1969 1970-1974 1975-1979 1980-1984 1985-1989 1990-1994 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 1992-96 1997-01 1992-01 μεταβολή
1992-96
προς 1997-01
H.B. 131.0 155.0 578.0 465.5 431.3 155.6 36.3 24 30 13 18 55 10 11 10 20 20 29 14 21 -52
Αυστρία 8 4 0 0 0 6 0 0 1 0 2 1 2 -50
Βέλγιο 65 18 24 33 48 13 28 8 8 47 38 21 29 -45
Δανία 227.0 31.7 360.0 69.8 95.3 211.1 32.7 27 50 33 85 32 42 1.317 38 51 24 46 292 172 535
Φινλανδία 41 10 307 493 11 56 70 10 126 30 170 58 112 -66
Γαλλία 150.0 127.0 269.0 168.0 73.0 34.1 21.2 37 48 39 300 57 42 51 70 114 83 97 73 84 -25
Γερμανία 18.6 5.5 47.8 42.8 47.1 1.7 18.2 47 18 7 8 3 2 1 2 0 1 17 1 9 -94
Ιρλανδία 217 68 27 132 110 69 32 168 72 82 110 86 96 -22
Ιταλία 625.0 812.0 1049.0 860,0 476,3 143,8 94,2 180 236 238 65 137 84 40 62 59 66 172 62 116 -64
Λουξεμβούργο 0 0 0 60 2 0 0 0 5 0 13 1 6 -92
Ολλανδία 29,0 5,0 47,7 24,8 17,8 8,0 23,8 15 8 8 115 1 2 5 11 1 6 30 5 17 -83
Πορτογαλία 57 25 30 20 17 25 28 19 11 12 30 19 24 -37
Ισπανία 676 238 698 157 165 182 121 132 296 152 385 178 271 -54
Σουηδία 4,9 19,7 55,8 26,6 225,0 111,2 49,2 7 54 15 177 17 7 0 22 0 3 54 6 30 -89
Μέσος όρος ΕΕ 103 69 98 96 53 37 53 37 60 43 84 46 64 -45
Ισλανδία 3 1 864 1.887 0 292 557 0 368 1.571 556 571 564 3
Νορβηγία 207 19 54 27 286 4 141 3 239 0 121 78 98 -36
Ελβετία 0 0 4 0 2 0 7 1 1 6 1 3 2 200
Τουρκία 152 75 30 580 31 20 30 24 36 29 175 28 95 -84
Αυστραλία 148 100 76 79 131 77 72 88 61 50 107 69 87 -36
Καναδάς 184 132 137 133 280 296 196 190 125 164 174 192 183 10
Ιαπωνία 5 2 2 1 1 2 2 2 1 1 2 1 2 -50
Νέα Ζηλανδία 98 20 31 41 51 18 9 12 8 37 48 17 31 -65
ΗΠΑ 37 36 45 51 42 38 42 16 163 9 42 54 48 29
Μέσος όρος ΟΟΣΑ 69 48 61R 77 51 41 46 30 90 29 61 47 54 -23
Πηγές:
– για χαμένες ημέρες λόγω απεργίας: Διεθνές Γραφείο Εργασίας, Eurostat και Εθνικές Στατιστικές Υπηρεσίες
– για αριθμό εργαζομένων: ΟΟΣΑ, εκτός από ΗΒ (Εθνική Στατιστική Υπηρεσία)
– για έτη 1960-1990: Τριτζίλια Κ. (2004) Οικονομική Κοινωνιολογία: Κράτος, Αγορά και Κοινωνία στον Σύγχρονο Καπιταλισμό. Αθήνα: Εκδ. Παπαζήση. σελ. 294
Παρατηρήσεις:
– Επειδή από το 1999 η Ελλάδα δεν συλλέγει δεδομένα για εργατικές διαφορές, δεν συμπεριλαμβάνεται στο Μέσο Όρο της ΕΕ.
– R: Αναθεωρηθέντα δεδομένα.

Written by antiracistes

Νοεμβρίου 23, 2010 at 2:14 μμ

ΔΙΑΡΚΗΣ ΑΓΩΝΑΣ

leave a comment »

ΔΙΑΡΚΗΣ ΑΓΩΝΑΣ

Η ώρα της έκθεσης Θεσσαλονίκης δεν είναι η ώρα των πολιτικών κομμάτων και οργανώσεων. Δεν είναι η στιγμή που αυτόκλητες ομάδες από ηγέτες, σωτήρες ή συντονιστές θα μετρήσουν τα κουκιά τους, προσπαθώντας να κλέψουν τις εντυπώσεις. Βαρεθήκαμε τις λογικές τους, που συνίστανται στο να μετράνε ποιος την έχει πιο μεγάλη τη δύναμη και πόσο κόσμο είχε ο καθένας στο μπλοκ του. Αηδιάσαμε με τις μικροπολιτικές τακτικές από όπου κι αν προέρχονται.

Οι μέρες της ΔΕΘ είναι σαν όλες τις άλλες, μέρες αγώνα. Του ίδιου αγώνα που δίνεται καθημερινά στη δουλειά μας, στη σχολή μας, σε όλους τους κοινωνικούς χώρους, κάθε στιγμή και σε όλες μας τις σχέσεις. Όλοι και όλες, όσοι και όσες είμαστε αναγκασμένοι να δουλεύουμε για να γεμίσουν περισσότερο οι τσέπες των αφεντικών μας γνωρίζουμε από παλιά ποιος φταίει για την εξαθλίωση, την ανέχεια και τη σκλαβιά που υπάρχει στον κόσμο. Όλοι και όλες εμείς τρώμε το καθημερινό άγχος της δουλειάς, της απόλυσης, της ανεργίας, του πώς να καλύψουμε τις τρύπες και πώς να καλυφθούμε. Και στον κόσμο της εργασίας είμαστε πολλοί και είμαστε παντού. Είμαστε αυτοί που παράγουμε ό,τι έχει πραγματικό αντίκρισμα κοινωνικού πλούτου και είμαστε αναγκασμένοι να οικοδομούμε έναν κόσμο που δε θέλουμε και δε διαλέξαμε.

Είναι η στιγμή για να αγωνιστούμε για τις δικές μας αξίες, την κοινωνική δικαιοσύνη, την ελευθερία και την αλληλεγγύη, για να καρπίσει ο σπόρος που έσπειραν δυο αιώνες εργατικών αγώνων. Να αγωνιστούμε παίρνοντας έμπνευση όχι από το ατομικό και τυφλό πάθος της οργής, αλλά από το συλλογικό πάθος της δημιουργίας μιας κοινωνίας όπως την ονειρευόμαστε στα συντρίμμια του παλιού κόσμου. Και αν «η έφοδος στους ουρανούς» μοιάζει αδύνατη, είναι γιατί βάζουν τα δυνατά τους για να μας πείσουν ότι οι συλλογικές αντιστάσεις είναι μάταιες και η μόνη ελπίδα βρίσκεται στο να κοιτάει ο καθένας την προσωπική του επιβίωση. Αυτή η πεποίθηση είναι απαραίτητη μόνο για την επιβίωση του συστήματος της εκμετάλλευσης και της αδικίας.

Τη χρονιά που πέρασε συναντηθήκαμε στο δρόμο, στις απεργίες, στις απογευματινές πορείες, στις δράσεις αλληλεγγύης, με ανθρώπους που ως τότε δε γνωρίζαμε. Είδαμε να δημιουργούνται σωματεία βάσης και εργατικές κινήσεις που δεν έχουν ανάγκη τους επαγγελματίες συνδικαλιστές αλλά απαρτίζονται από τους ίδιους τους εργαζόμενους. Σταθήκαμε δίπλα σε απολυμένους και σε εργαζόμενους που διεκδικούν τα αυτονόητα ακόμα και αν ανήκουμε σε διαφορετικούς εργασιακούς κλάδους. Στηρίξαμε την απεργία μεταναστών εργατών, ανθρώπων χωρίς φωνή. Σε πολλές περιπτώσεις κερδίσαμε, σε καμία δε χάσαμε. Ακόμα και αν δεν ικανοποιήθηκαν όλα τα αιτήματα, ακόμα και αν δεν καταφέραμε να σταματήσουμε την επέλαση των πιο άγρια καπιταλιστικών μέτρων, κερδίσαμε την εμπειρία του συλλογικού αγώνα και την πίστη στη σημασία της ταξικής αλληλεγγύης.

Το στοίχημα για τους μήνες που έρχονται είναι να κάνουμε αυτή την εμπειρία γενικευμένη κοινωνική πρακτική. Η αλληλεγγύη και η υπεράσπιση των κεκτημένων να γίνει ο κανόνας σε όλους τους εργασιακούς χώρους. Να αντιπροτείνουμε στη μιζέρια της επερχόμενης χρεοκοπίας την ανάληψη όλης της οικονομικής δραστηριότητας από τις κοινωνίες, την κολεκτιβοποίηση των επιχειρήσεων, τις συνελεύσεις στις γειτονιές, τις αυτοδιαχειριζόμενες δομές κοινωνικής αλληλεγγύης και όποιες άλλες πρακτικές βγουν από τη δημιουργικότητα του αγώνα, τις απαιτήσεις και τις ανάγκες του.

Συνδικαλισμός βάσης-γενικές συνελεύσεις παντού,στην εργασία, στη σχολή, στο σχολείο, στη γειτονιά.

Ελευθεριακή Συνδικαλιστική Ένωση Θεσσαλονίκης ese_thessalonikis@yahoo.gr
http://www.esethessalonikis.gr

ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ http://www.epitaprosw.blogspot.com

Written by antiracistes

Σεπτεμβρίου 12, 2010 at 4:19 μμ

Αναρτήθηκε στις Επισφαλής εργασία, Θεωρία

Tagged with

Ειδήσεις για θέματα οικονομία, εργασίας και συνδικαλισμού – Τρίτη, 17/8/2010

leave a comment »

1. Σύμφωνα με τους αναλυτές του Economist: «Βαθιά» ύφεση της ελληνικής
οικονομίας και το 2011. Ο πληθωρισμός θα «κλείσει» στο στο 3,9% φέτος.
Αναφερόμενο στην ανεργία, το Economist σχολιάζει το υψηλό ποσοστό του 11,7%
κατά το πρώτο τρίμηνο της χρονιάς και κάνει λόγο για εφιαλτικά σενάρια με
την ανεργία να αγγίζει το 20% έως το τέλος του 2011. Επισημαίνεται, επίσης,
πως η φετινή χρονιά υπήρξε πολύ δύσκολη για τον ελληνικό τουρισμό, καθώς
αναμένεται η μείωση των εσόδων να κυμανθεί γύρω στο 10%. Το οικονομικό
περιοδικό, τέλος, “στέκεται” και στο επίμαχο ζήτημα του πληθωρισμού,
εκτιμώντας πως για το 2010 θα “κλείσει” στο 3,9%. Χαρακτηριστικά, μάλιστα,
σημειώνεται πως “μόλις οι Έλληνες επιστρέψουν από τις παραλίες στις
εργασίες τους το Σεπτέμβριο, θα νιώσουν τον πραγματικό πόνο από τα μέτρα
λιτότητας και την ύφεση”. http://www.enet.gr/?i=news.el.oikonomia&id=193705

2. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρακάτω είδηση από την Ημερησία:
Τράπεζες: 96,2 δισ. έχουν αντλήσει από την ΕΚΤ
Οι ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν σταδιακά αρχίσει την απεξάρτησή τους από την
ΕΚΤ, μειώνοντας τα κεφάλαιά τους στα 396 δισ. ευρώ μέσα στον Αύγουστο
http://www.imerisia.gr/article.asp?catid=12334&subid=2&pubid=51433153

3. Το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ ανήρτησε στο site του μια σημαντική
έρευνα για το θέμα της Υγείας την οποία επιμελήθηκε ο σ. Ηλίας
Ιωακείμογλου. Στο εισαγωγικό σημείωμα γράφεται:
“Η υγεία αποτελεί μία από τις βασικές συνιστώσες του Κράτους – Πρόνοιας, το
οποίο συνολικά και επιμέρους κατά την διάρκεια των
δύο τελευταίων δεκαετιών συγκεντρώνει τους προβληματισμούς και τις
αντιπαραθέσεις για την αναδιοργάνωση και τον αναπρο-
σανατολισμός του. Ειδικότερα, στο πλαίσιο αυτών των προβληματισμών και
αντιπαραθέσεων, οι απόψεις διίστανται ανάμεσα σ’ αυτές που υποστηρίζουν
ότι:

α) οι δυσλειτουργίες του δημόσιου συστήματος υγείας έχουν προκαλέσει αύξηση
του κόστους λειτουργίας του και ως εκ τούτου
προτείνουν τον περιορισμό και τον έλεγχο των δημόσιων δαπανών υγείας, σε
συνδυασμό με την εισαγωγή στα υγειονομικά συστήματα στοιχείων αγοράς και
συνθηκών ελεγχόμενου ανταγωνισμού ή την διεύρυνση του πεδίου δραστηριότητας
ιδιωτικών σχηματισμών και μονάδων υγείας με την αύξηση των ιδιωτικών
δαπανών υγείας.

Στην κατεύθυνση αυτή από την μελέτη του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ προκύπτει ότι οι
δημόσιες δαπάνες υγείας ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ελλάδα είναι από τις
χαμηλότερες (5,8% του ΑΕΠ) μεταξύ των ανεπτυγμένων χωρών του κόσμου και οι
ιδιωτικές δαπάνες υγείας (3,8% του ΑΕΠ) είναι από τις υψηλότερες, δεδομένου
ότι σε καμία άλλη χώρα της Ε.Ε.-15 το αντίστοιχο ποσοστό ιδιωτικών δαπανών
δεν υπερβαίνει το 3%.

Παράλληλα, ενώ οι συνολικές δαπάνες υγείας στην Ελλάδα (9,6% του ΑΕΠ, 25
δις ευρώ τον χρόνο) αυξάνονται τα τελευταία έτη με ρυθμό 6,6% τον χρόνο
(μέσος όρος ετήσιας αύξησης στις χώρες του ΟΟΣΑ 4%) οι ιδιωτικές δαπάνες
αυξήθηκαν με ετήσιο ρυθμό 15%, με αποτέλεσμα την ενδυνάμωση του
επιχειρηματικού τομέα παροχής υπηρεσιών υγείας σε βάρος του δημόσιου
τομέα. Από την άποψη αυτή ευνοϊκό ρόλο για την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα
υγείας ανέλαβαν, εκτός των άλλων, η απελευθέρωση της αγοράς υπηρεσιών
υγείας και η διάδοση των ιδιωτικών ασφαλιστηρίων συμβολαίων
ιατροφαρμακευτικής κάλυψης.

β) οι δυσλειτουργίες του δημόσιου συστήματος υγείας αποτυπώνονται στην
επιδείνωση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας, με
αποτέλεσμα την διεύρυνση του χάσματος ανάμεσα στο επίπεδο των αναγκών
υγείας και σ’ αυτό της ικανοποίησής τους.

Ακριβώς, η μελέτη αυτή του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ επιδιώκει να αναδείξει με
επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο τις τάσεις ιδιωτι-
κοποίησης του συστήματος υγείας και την σημαντική αύξηση των ιδιωτικών
δαπανών υγείας, μετατρέποντας την υγεία στην χώρα μας από δημόσιο αγαθό σε
εμπόρευμα.

Ευελπιστούμε ότι το προαναφερόμενο κεντρικό συμπέρασμα της μελέτης θα
συμβάλλει στον ανασχεδιασμό των πολιτικών υγείας έτσι ώστε κατά τα επόμενα
χρόνια να συρρικνωθεί σημαντικά και αποτελεσματικά το χάσμα ανάμεσα στο
επίπεδο των αναγκών υγείας και σ’ αυτό της ικανοποίησής τους, ιδιαίτερα για
τον κόσμο της μισθωτής εργασίας που αδυνατεί να χρηματοδοτήσει την
παροχή ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας.

Επιπλέον, θεωρούμε ως αναγκαία την διαμόρφωση μιας εναλλακτικής στρατηγικής
μεταρρύθμισης του συστήματος υγείας, με την εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου και
μεσο-μακροπρόθεσμου σχεδιασμού υγείας, χωρίς αντιφάσεις και με αλλαγή της
σχέσης από «Υγεία – Αγορά» σε «Υγεία – Κοινωνία».

Η εναλλακτική αυτή στρατηγική θα συμβάλλει στην συρρίκνωση του διευρυμένου
υγειονομικού ελλείμματος και στον καθοριστικό περιορισμό των θυλάκων
εμπορευματοποίησης των υπηρεσιών υγείας με την αποδόμηση του
επιχειρηματικο-υγειονομικού συμπλέγματος (ασφαλιστικές εταιρίες, ιδιωτικές
κλινικές, διαγνωστικά κέντρα, ιδιωτικός γιατρός, κλπ), το οποίο σταδιακά
διασπά την συνοχή του συστήματος κοινωνικής προστασίας στην Ελλάδα και
ταυτόχρονα αντιστρέφει την απαίτηση απορρόφησης του κοινωνικού
αξιακού προϊόντος προς τον αναπαραγωγικό τομέα της οικονομίας
(υγεία, κοινωνική ασφάλιση, πρόνοια, κοινωνικές υποδομές, κλπ.).

Ελπίζοντας στην επίτευξη αυτής της επιδίωξης, η διοίκηση του ΙΝΕ, ο
επιστημονικός διευθυντής, ο συγγραφέας της μελέτης και το επιστημονικό
δυναμικό του ΙΝΕ, θα θεωρήσουν ως θετική συμβολή την κατάθεση όχι μόνο
παρατηρήσεων αλλά και διαφορετικών προσεγγίσεων σχετικά με τη μεθοδολογία,
την ανάλυση και τα συμπεράσματα.”
http://www.inegsee.gr/sitefiles/studies/MELETH%2032_ESOTERIKO_TEL.pdf

4. Επισκόπηση τύπου από τη Ναυτεμπορική
http://www.naftemporiki.gr/news/cstory.asp?id=1855435

ΑΔΕΣΜΕΥΤΟΣ ΤΥΠΟΣ: “500.000 δασικά στρέμματα αποχαρακτηρίστηκαν …Και στη
θέση τους “φύτρωσαν” βίλες”.

Η εφημερίδα γράφει ότι “στο σφυρί, με την αλλαγή της χρήσης τους, έχουν
βγει την τελευταία 35ετία πάνω από 500.000 στρέμματα δασικής και
κοινόχρηστης γης. Με τη μέθοδο του αποχαρακτηρισμού από τις πρωτοβάθμιες
επιτροπές επίλυσης δασικών αμφισβητήσεων, δάση οικοδομήθηκαν και χιλιάδες
δένδρα κόπηκαν προκειμένου οι φερόμενοι ως ιδιοκτήτες να ανεγείρουν
ανενόχλητοι πολυτελείς κατοικίες”.

ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ: “Καμίνι η αγορά. Χτυπούν “κόκκινο” βενζίνη, σιτηρά,
οπωροκηπευτικά”.

Η εφημερίδα αναφέρει ότι “νέο κύμα ακρίβειας σαρώνει την αγορά και τις
τιμές σε βασικά είδη. Οι τιμές έχουν πάρει ήδη την ανηφόρα, ενώ από
Σεπτέμβριο αναμένονται νέες ανατιμήσεις λόγω των μειωμένων εσόδων του
οικονομικού επιτελείου, που αποφάσισε να μεταφέρει στον υψηλό συντελεστή
ΦΠΑ 23% προϊόντα που σήμερα βρίσκονται στο 11%”.

Η ΑΥΓΗ: “Τυχοδιωκτισμοί made in USA. Παπανδρέου και Νετανιάχου συμφώνησαν
για κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, με αιχμή το άνοιγμα της Τουρκίας προς το
Ιράν”.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, “με νωπή την αιματηρή επίθεση των ισραηλινών
δυνάμεων εναντίον του διεθνούς στολίσκου των ακτιβιστών ανοιχτά της Γάζας,
Αθήνα και Τελ Αβίβ, με την παρέμβαση της Ουάσιγκτον, συμφώνησαν “στρατηγική
συνεργασία”, που σημαίνει κοινά στρατηγικά γυμνάσια στην Ανατολική
Μεσόγειο”.

ΑΥΡΙΑΝΗ: “Τα παιχνίδια της Ελλάδας με το Ισραήλ βάζουν φωτιά στη Μεσόγειο,
τορπιλίζοντας τις σχέσεις της χώρας μας με τα αραβικά κράτη και προκαλούν
ένταση με την Τουρκία”.

Η εφημερίδα τονίζει ότι “made in USA είναι το σχέδιο στρατηγικής
προσέγγισης Ελλάδας – Ισραήλ, που με ένα κρεσέντο συμβολισμών γεωπολιτικής
αναφοράς και μηνύματα ανατροπών στις ισορροπίες ισχύος στην ανατολική
Μεσόγειο, όπως επιβεβαιώθηκε με τη χθεσινή ιστορική επίσκεψη του Ισραηλινού
Πρωθυπουργού στην Αθήνα, συνιστά την απάντηση της αμερικανικής εξωτερικής
πολιτικής στην υπερφίαλη ισλαμική στροφή της Τουρκίας, την προκλητική για
τις ΗΠΑ στήριξη του Ιράν”.

ΤΟ ΒΗΜΑ: “Τριπλό ψαλίδι στα εισοδήματα. Τσουχτερός ο λογαριασμός τον
Σεπτέμβριο”.

Η εφημερίδα γράφει ότι “πλήγμα στα εισοδήματα προκαλούν οι αυξήσεις σε
βασικά προϊόντα διατροφής και το φορολογικό χαράτσι του φθινοπώρου.
Επιστρέφοντας από τις διακοπές χιλιάδες φορολογούμενοι θα βρουν στα
γραμματοκιβώτιά τους τα εκκαθαριστικά της Εφορίας και τα σημειώματα για την
είσπραξη του ΕΤΑΚ του 2009. Ακολουθεί ο Φόρος Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας
ΦΜΑΠ , που αντικαθιστά το ΕΤΑΚ, και η μετάταξη του 30% των βασικών
υπηρεσιών και προϊόντων καθημερινής διατροφής από τον μεσαίο συντελεστή ΦΠΑ
11% στο 23%”.

Η ΒΡΑΔΥΝΗ: “Μήνυμα Ισραήλ προς Άγκυρα μέσω Αθήνας. Στρατηγική πιέσεων προς
την Τουρκία μέσω επισκέψεων και δηλώσεων”.

Η εφημερίδα επισημαίνει ότι “υπάρχουν και άλλες, καλύτερες, εναλλακτικές
λύσεις περιφερειακής συνεργασίας” είναι το μήνυμα που εκπέμπει η επίσκεψη
στην Ελλάδα του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπ. Νετανιάχου, σύμφωνα με σχόλιο
της κρατικής ραδιοφωνίας του Ισραήλ. Ο κ. Νετανιάχου, που έφθασε χθες στην
Αθήνα και συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου, έτυχε “θερμής”
υποδοχής από τα κόμματα της Αριστεράς, που αντιδρούν στην ελληνο-ισραηλινή
συνεργασία, καθώς θεωρούν ότι θέτει την Ελλάδα εντός του πλαισίου του
“διαρκούς πολέμου” της Μέσης Ανατολής, με όλους τους κινδύνους που αυτό
συνεπάγεται. Τέλος, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα προειδοποίησε τον
Ταγίπ Ερντογάν να αναθεωρήσει τη στάση του έναντι του Ισραήλ”.

ΕΘΝΟΣ: “Τελεσίγραφο για τις μετεγγραφές. Έξτρα χρηματοδότηση ζητούν
πρυτάνεις και πρόεδροι ΤΕΙ”.

Η εφημερίδα σημειώνει ότι “μπλακ άουτ θα προκαλέσουν στα κεντρικά ΑΕΙ και
ΤΕΙ οι μαζικές μετεγγραφές φοιτητών. “Κερκόπορτα” η κατάργηση της βάσης του
10. Οι φορείς των ιδρυμάτων δηλώνουν στο “Εθνος” πως αδυνατούν να
ανταποκριθούν αν δεν λάβουν έκτακτες επιχορηγήσεις”.

ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΩΡΑ: “Συναντήθηκε χθες ο Έλληνας Πρωθυπουργός με τον Ισραηλινό
ομόλογό του Βενιαμίν Νετανιάχου στην Αθήνα κι έτσι… Βρήκε… ο Φίλιππος
τον Ναθαναήλ”.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, “μια επίσκεψη με πολλές προεκτάσεις είναι αυτή
που πραγματοποιεί στην Αθήνα ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός. Οι καιροί είναι
πονηροί και ο καθένας μας μπορεί να βάζει στο μυαλό του ό,τι θέλει. Όταν η
Ελλάδα περνάει αυτή την ώρα μεγάλη οικονομική κρίση και οι δανειστές μας
στην πλειοψηφία είναι Εβραίοι τότε εύκολο είναι να γίνει ο συνειρμός, άρα
ήλθε να πάρει ο Εβραίος Νετανιάχου”.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ: “Οι Αμερικάνοι πίσω από τις γέφυρες Ελλάδας – Ισραήλ. Για να
συνεφέρουν την Τουρκία, η οποία έγινε ανυπάκουο θηρίο”.

Η εφημερίδα σημειώνει ότι “νέα δεδομένα που μπορούν να ανατρέψουν ριζικά
τους πολιτικούς και στρατηγικούς συσχετισμούς στην ευρύτερη περιοχή της
νοτιοανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής σηματοδοτούν η πρώτη
επίσκεψη Ισραηλινού πρωθυπουργού στην Αθήνα και οι συνομιλίες που έγιναν
χθες το απόγευμα στο Μέγαρο Μαξίμου μεταξύ του Έλληνα Πρωθυπουργού Γ.
Παπανδρέου και ο ομόλογού του Μπέντζαμιν Νετανιάχου”.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ: “Τεκμήρια – χάδι για τους έχοντες. Ενώ μισθωτοί και
συνταξιούχοι παραμένουν τα φορολογικά “υποζύγια”.

Σύμφωνα με την εφημερίδα “μπορεί η κυβέρνηση και κυρίως η τρόικα να
δηλώνουν ότι μισθωτοί και συνταξιούχοι δεν μπορούν να πληρώσουν άλλο την
κρίση, ωστόσο τα νέα τεκμήρια διαβίωσης που ισχύουν για τα φετινά
εισοδήματα αφήνουν στο απυρόβλητο τους “έχοντες” καθώς προβλέπουν
σημαντικές μειώσεις στις φορολογικές επιβαρύνσεις”.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ: “Αλλάζουν οι ισορροπίες. Η ελληνο-ισραηλινή σύσφιγξη σχέσεων
δημιουργεί νέο άξονα στην περιοχή”.

Στο βασικό της θέμα η εφημερίδα επισημαίνει ότι “η επίσημη επίσκεψη
Νετανιάχου στην Αθήνα -και όσα αυτή σηματοδοτεί- σε συγκερασμό με τη
“συμπτωματική” προειδοποίηση Ομπάμα προς Ερντογάν, αναφορικά με την
τουρκοισραηλινή διένεξη, δημιουργεί εκ των πραγμάτων συνθήκες για έναν νέο
άξονα στη Μέση Ανατολή με βαρύνοντα τον ρόλο Αθήνας και Λευκωσίας. Μέχρι
πρότινος η Άγκυρα ευελπιστούσε να είναι καθοριστική δύναμη στην περιοχή
λόγω των στενότατων σχέσεών της με το Τελ Αβιβ και της πρόθεσής της να
“εναγκαλιστεί όλους τους μουσουλμάνους”.

ΕΣΤΙΑ: “Η Ευρώπη ανακάμπτει η Ελλάς σε ύφεση. Πρέπει να αλλάξη το αρνητικό
κλίμα”.

Η εφημερίδα τονίζει ότι “για να οδηγηθή η οικονομία μας σε ανάκαμψη πρέπει
πάση θυσία να αναστραφή το αρνητικό κλίμα που επικρατεί επί δέκα ήδη μήνες.
Δεν είναι τυχαίο ότι στην υπόλοιπη Ευρώπη έχει αρχίσει η διαδικασία της
ανακάμψεως. Τόσο στην Ευρώπη των 27 όσο και στην Ευρωζώνη. Η Ελλάς είναι το
μόνο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ενώσεως όπου το πρόσημο της αναπτύξεως
είναι αρνητικό. Σε όλα τα άλλα κράτη, το πρόσημο είναι θετικό”.

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: “Η Κίνα, δεύτερη οικονομία παγκοσμίως. Εκτιμήσεις αναλυτών
ότι θα παραγκωνίσει και τις Ηνωμένες Πολιτείες το 2027″.

Η εφημερίδα επισημαίνει ότι “η κινεζική οικονομία αναδείχθηκε στη δεύτερη
μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου το δεύτερο τρίμηνο του έτους, καθώς το ΑΕΠ
της ξεπέρασε εκείνο της Ιαπωνίας. Σε αυτό συνέβαλε η αναιμική ανάπτυξη της
Ιαπωνίας, που περιορίστηκε στο 0,4% το δεύτερο τρίμηνο σε σχέση με το
αντίστοιχο τρίμηνο του 2009″.

Ο ΛΟΓΟΣ: “Σφήνα” Ελλάδας στην Τουρκία. Σύσφιγξη σχέσεων Ελλάδας – Ισραήλ”.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, “η επίσκεψη Νετανιάχου στην Αθήνα
πραγματοποιείται εν όψει της επανέναρξης των κοινών ελληνικών και
ισραηλινών ασκήσεων που είχαν ανασταλεί με πρωτοβουλία της ελληνικής
κυβέρνησης μετά την επίθεση στον στολίσκο. Πρόκειται για άσκηση έρευνας και
διάσωσης στο Ιόνιο Πέλαγος και στην Πελοπόννησο μεταξύ των αεροποριών των
δύο χωρών, με την ονομασία “Μίνωας” που προβλέπεται στην ισχύουσα συμφωνία
στρατιωτικής συνεργασίας Ελλάδας – Ισραήλ”.

ΤΑ ΝΕΑ: “Πανελλαδικές: Σφαγή αριστούχων στις περιζήτητες σχολές”.

Στο βασικό της θέμα η εφημερίδα σημειώνει ότι “μάχη για μια θέση στη σχολή
της πρώτης τους προτίμησης δίνουν οι αριστούχοι υποψήφιοι, εξαιτίας του
μεγάλου αριθμού υψηλόβαθμων υποψηφίων και της μείωσης των εισακτέων σε
περιζήτητες σχολές”.

Η ΝΙΚΗ: “Νέοι φόροι συνολικού ύψους 7 δισ. ευρώ. “Γράφουν” από τώρα τον
προϋπολογισμό του 2011″.

Η εφημερίδα γράφει ότι “νέες γενναίες μειώσεις έρχονται στα επιδόματα των
δημόσιων υπαλλήλων της τάξης του 25%. Μισθωτοί και συνταξιούχοι θα κληθούν
να πληρώσουν το… μάρμαρο και το ερχόμενο έτος. Αγωνία και προβληματισμός
για τα 26 δισ. που πρέπει να μαζέψει το οικονομικό επιτελείο μέσα σε πέντε
μήνες”.

ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ: “ΚΚΕ: Μείωση τιμής στο ψωμί αξιοπρεπές εισόδημα στους
μικροπαραγωγούς σταριού. Αισχροκέρδεια σε βάρος του λαού με στάρι – αλεύρι
– ψωμί – ζυμαρικά”.

Η εφημερίδα αναφέρει ότι “είναι αισχροκέρδεια του χειρίστου είδους σε
βάρους του λαού οι νέες μεγάλες αυξήσεις στο αλεύρι, στο ψωμί και στα
ζυμαρικά που σχεδιάζουν μεγαλέμποροι – μεγαλοεισαγωγείς και
αλευροβιομήχανοι, ενώ κυριολεκτικά ληστεύουν τους μικρούς και μεσαίους
παραγωγούς σιτηρών”.

Written by antiracistes

Αυγούστου 17, 2010 at 7:36 πμ

Συνδικαλιστικό κίνημα και δομή πολιτικών ευκαιριών “Πολιτικός λόγος και κινητοποιήσεις για την αμοιβή της εργασίας, το ασφαλιστικό πρόβλημα και τις εργασιακές σχέσεις στη μετα-ΟΝΕ εποχή: η περίπτωση των Ελλήνων τραπεζοϋπαλλήλων.”

leave a comment »

Το νέο περιβάλλον ως δομή ευκαιριών και διακύβευση: δημόσια σφαίρα, δράσεις, αναπροσαρμογές.

Aνακοίνωση του δρος Θανάση Τσακίρη
στο διεθνές συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Πολιτικής Επιστήμης «Συλλογικές δράσεις και κοινωνικά κινήματα στον 21ο αιώνα» (Αθήνα Μάιος 2006, Πάντειο Πανεπιστήμιο)

Συνδικαλιστικό κίνημα και δομή πολιτικών ευκαιριών
“Πολιτικός λόγος και κινητοποιήσεις για την αμοιβή της εργασίας, το ασφαλιστικό πρόβλημα και τις εργασιακές σχέσεις στη μετα-ΟΝΕ εποχή: η περίπτωση των Ελλήνων τραπεζοϋπαλλήλων.”

Η ανακοίνωση αυτή αποσκοπεί στη διερεύνηση της δομής πολιτικών ευκαιριών όπως διαμορφώνεται για το συνδικαλιστικό κίνημα των εργαζομένων στις τράπεζες στις αρχές του 21ου αιώνα και ειδικά στη «μετα-ΟΝΕ εποχή». Εξετάζεται ο πολιτικός λόγος που αρθρώνει η δευτεροβάθμια οργάνωση του κλάδου «Ομοσπονδία Τραπεζοϋπαλληλικών Οργανώσεων Ελλάδος» και η διαμόρφωση της στρατηγικής της ενόψει των κυοφορούμενων πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών αναδιαρθρώσεων. Ειδικότερα εξετάζονται οι τρόποι με τους οποίους τόσο η θεματολογία όσο και η στρατηγική γίνονται αντιληπτές από το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων και των συνδικαλιστικών σχημάτων του χώρου καθώς και η συμμετοχή της βάσης των εργαζομένων στη διαμόρφωσή τους -ή η αποχή τους από αυτές. Κύρια αναφορά είναι οι κινητοποιήσεις -απεργιακές και άλλες- στις οποίες προέβησαν η Ο.ΤΟ.Ε. και οι σύλλογοι –μέλη της κατά το χρονικό διάστημα 2000-2005 και θα επιχειρηθεί σύγκριση με την αμέσως προηγούμενη πενταετία Με άλλα λόγια, εξετάζεται η αναδιαμόρφωση της συλλογικής ταυτότητας του συνδικαλιστικού κινήματος των τραπεζοϋπαλλήλων στις νέες συνθήκες. Η θεωρητική συζήτηση που θα αξιοποιηθεί για την έρευνα αυτή αφορά τη δομή των πολιτικών ευκαιριών και την ανάλυση πλαισίωσης των κοινωνικών κινημάτων. Τέλος, θα αξιοποιηθεί η προσέγγιση του Charles Tilly για τα χαρακτηριστικά του κοινωνικού κινήματος ώστε να διερευνηθεί κατά πόσο το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα στη φάση αυτή μπορεί να ανταποκριθεί στις αρχές της Αξιοσύνης, της Ενότητας, της Μαζικότητας, και της Δέσμευσης.

Ο Θανάσης Τσακίρης είναι Διδάκτορας Πολιτικής Επιστήμης του ΜΠΣ Πολιτικής Επιστήμης και Κοινωνιολογίας του Τμήματος ΠΕΔΔ (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθήνας). Έχει σπουδάσει Πολιτική Επιστήμη στο τμήμα ΠΕΔΔ καθώς και Διοίκηση Επιχειρήσεων. Εργάζεται στην Εμπορική Τράπεζα από το 1982 και είναι συνδικαλιστής. Τα ερευνητικά ενδιαφέροντά του και οι ακαδημαϊκές του δημοσιεύσεις εστιάζονται στη μελέτη των κοινωνικών κινημάτων και έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα. Έχει λάβει μέρος με ανακοινώσεις του σε διεθνή και ελληνικά επιστημονικά συνέδρια.
Ιδού το πλήρες κείμενο tsakiris eepe social movements conference 2006

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.