Greek Unions

Θεωρία και Πράξη του Εργατικού Συνδικαλισμού

Ο στρατηγικός ρόλος των τραπεζών στην απορρύθμιση των συλλογικών συμβάσεων

leave a comment »

Ο στρατηγικός ρόλος των τραπεζών στην απορρύθμιση των συλλογικών συμβάσεων

 

του ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΖΗ*

http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=474136

 

Οι αρνητικές επιπτώσεις του ρόλου των τραπεζών στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα δεν περιορίζονται στα φαινόμενα ασφυξίας που έχουν επιβάλει σε μία μεγάλη κατηγορία των νοικοκυριών και των δυσμενών όρων δανεισμού που θέτουν μετά από την κρατική εγγυοδοσία των 28 δισ. και μια μακρά περίοδο αποκόμισης υψηλών υπερκερδών. Την τελευταία τετραετία έχουν ακολουθήσει μέσω της Ένωσής τους, με συστηματικό τρόπο, υπό την ανοχή, αν όχι με την ενθάρρυνση, της κυβέρνησης, μια στρατηγική αμφισβήτησης της κλαδικής συλλογικής διαπραγμάτευσης με την ΟΤΟΕ.

Η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών αρνείται και πάλι να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις για την υπογραφή κλαδικής συλλογικής σύμβασης ωθώντας τα μέλη της στις αποκεντρωμένες, ανά τράπεζα, επιχειρησιακές συμβάσεις.

Επικαλούμενη το καταστατικό της που δεν αναφέρεται σε εργοδοτική οργάνωση, αλλά σε ένωση προώθησης των συμφερόντων των μελών της παραγνωρίζει σκόπιμα ότι μια τέτοια επιδίωξη δεν μπορεί να είναι ανεξάρτητη των ελάχιστων όρων απασχόλησης και εργασίας του προσωπικού τους, ενώ,την ίδια στιγμή που είναι και μέλος διεθνών εργοδοτικών οργανώσεων του κλάδου, ανατρέπει μια μακρά παράδοση πολλών δεκαετιών υπογραφής συλλογικών συμβάσεων με την ΟΤΟΕ, πολλές από τις οποίες είχαν καινοτόμο και πρωτοποριακό ρόλο στο σύστημα των συλλογικών εργασιακών σχέσεων στην Ελλάδα.

Η στάση αυτή της ΕΕΤ δημιουργεί ένα σοβαρό προηγούμενο για το μέλλον του συστήματος των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Συνιστά τον πολιορκητικό κριό για την αποδιάρθρωση και αποδόμηση της έννοιας των κλαδικών συμβάσεων και της απορρέουσας πολιτικής τους για στοιχειώδη εργασιακή, κοινωνική συνοχή και αλληλεγγύη ανάμεσα στους εργαζόμενους του ίδιου κλάδου. Ενισχύει την αποδοχή, ως κυρίαρχης αρχής, της ανταγωνιστικότητας της επιχείρησης στη συνείδηση των εργαζομένων, ώστε να υιοθετούν τον άκρατο ανταγωνισμό των επιχειρήσεων μέχρι την εξαφάνιση του ανταγωνιστή και την εύλογη απώλεια θέσεων εργασίας που θα προκύψει για τους συναδέλφους τους από το κλείσιμο των άλλων επιχειρήσεων.

Η στρατηγική της αποκέντρωσης των διαπραγματεύσεων σε επιχειρησιακό ή και τοπικό επίπεδο που ήδη επιχειρείται προ πολλού στην Ευρώπη με τη συνακόλουθη αποδυνάμωση των κεντρικών, συνήθως κλαδικών διαπραγματεύσεων και του ρόλου των κλαδικών συνδικάτων, φαίνεται να υλοποείται στην ελληνική πραγματικότητα με την επιμονή που επιδεικνύεται από την πλευρά των τραπεζών. Επισημαίνεται, βέβαια, ότι οι πολιτικές αυτές εντάσσονται στη σφαίρα των ευέλικτων πρακτικών διαμόρφωσης των αμοιβών εκτός των δεσμευτικών όρων που διαμορφώνονται από τις υπερκείμενες και γενικότερου περιεχομένου συλλογικές ρυθμίσεις. Στον ευρωπαϊκό χώρο, όπου κυριαρχούν οι κλαδικές συμβάσεις και σπανίζουν οι διακλαδικές, που συναντάμε στην Ελλάδα με τη σύμβαση που υπογράφει η ΓΣΕΕ, οι πολιτικές αυτές εκδηλώνονται με πολλούς τρόπους κατά την τελευταία 20ετία μεταξύ των οποίων είναι:

–  Η διατήρηση των όρων της κλαδικής διαπραγμάτευσης σε χαμηλά επίπεδα για να μεταφέρεται το κύριο βάρος στις αποκεντρωμένες διαπραγματεύσεις.

– Η εισαγωγή ειδικής ρήτρας στις κλαδικές συμβάσεις ώστε να είναι δυνατή η νόμιμη διάβρωση του περιεχομένου τους με ειδικότερες επιχειρησιακές ή τοπικές συμβάσεις.

– Η αποχώρηση επιχειρήσεων από τις κλαδικές εργοδοτικές ενώσεις ώστε να μην δεσμεύονται από το περιεχόμενο των κλαδικών συμβάσεων.

– Η δημιουργία «διασπαστικών» κλαδικών εργοδοτικών οργανώσεων για να διαπραγματεύονται με νέους όρους το εργασιακό καθεστώς και τις αμοιβές του προσωπικού τους.

Οι πρακτικές αυτές δεν αφήνουν αδιάφορες τις εγχώριες ενώσεις του κεφαλαίου που από τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας κάνουν δειλές αναφορές στην ανάγκη, υπό προϋποθέσεις, διάβρωσης της «συγκεντρωτικής» για τα ελληνικά δεδομένα σύμβασης για τον γενικό κατώτατο μισθό ώστε να μην ισχύει σε περιοχές με υψηλή ανεργία, σε φθίνοντες κλάδους και σε νέους εργαζόμενους.

Από την άλλη, οι τράπεζες βάλλουν συστηματικά κατά της συγκεντρωτικής, γι’

αυτές, κλαδικής σύμβασης και η επιβουλή αυτή αποτελεί την πρώτη έντονη σχετική προσπάθεια που καταγράφεται στον ελληνικό χώρο.

Στο παρελθόν υπήρξαν νομοθετικές παρεμβάσεις (Ν.2639/98)που άνοιξαν για πρώτη φορά την πόρτα της απορρύθμισης των κλαδικών συμβάσεων παρέχοντας τη δυνατότητα στους εργοδότες σε περιοχές με υψηλή ανεργία να καταβάλουν μισθούς χαμηλότερους από τους ισχύοντες στον κλάδο, μέχρι του επιπέδου του γενικού κατώτατου μισθού. Οι ρυθμίσεις αυτές μπορούσαν να εφαρμοσθούν στο πλαίσιο των Τοπικών Συμφώνων Απασχόλησης, με επιχειρησιακές συλλογικές συμβάσεις και με ατομικές συμβάσεις εργασίας για την περίοδο 1998-2001.

Το νομοθετικό αυτό προηγούμενο και οι σύγχρονες απόπειρες αλλαγής του τρόπου διαμόρφωσης των αμοιβών με την πρωτοβουλία του τραπεζικού κεφαλαίου, που αναπαράγουν αντίστοιχες διεθνείς εμπειρίες, δυναμιτίζουν τον ρόλο των συλλογικών διαπραγματεύσεων και τη συνάρθρωση των διαφορετικών επιπέδων και ειδών των συλλογικών συμβάσεων. Επιπλέον, η ευέλικτη αυτή εξέλιξη του συστήματος της συλλογικής διαπραγμάτευσης με άξονα την αποκέντρωση ενισχύει συμβολικά και πρακτικά τις πολιτικές εξατομίκευσης των εργασιακών σχέσεων και ειδικότερα των αμοιβών (σύνδεση με την απόδοση) αποσυλλογικοποιώντας την εργασία και μεταφέροντας τον ανταγωνισμό και την αλληλεξόντωση των επιχειρήσεων στους κόλπους των ίδιων των εργαζομένων.

 

* Ο Γ. Κουζής διδάσκει στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

 

 

Advertisements

Written by antiracistes

Νοέμβριος 16, 2009 στις 12:33 μμ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: