Greek Unions

Θεωρία και Πράξη του Εργατικού Συνδικαλισμού

Archive for the ‘Έρευνα’ Category

Ανοιχτή ιδρυτική συνέλευση εργατικού σχήματος στην έρευνα, Τετάρτη 12/7 στις 7μμ,

leave a comment »

Ανοιχτή ιδρυτική συνέλευση εργατικού σχήματος στην έρευνα, Τετάρτη 12/7 στις 7μμ, λέσχη Αναιρέσεις (Ιπποκράτους 175)

labour

Εμείς που παίρνουμε την πρωτοβουλία για τη συγκρότηση του εργατικού σχήματος LABour-Αγωνιστική Παρέμβαση στην Έρευνα, αναγνωρίζουμε τους εαυτούς μας ως εργαζόμενους στον κλάδο της έρευνας και της παραγωγής/αναπαραγωγής γνώσης αλλά και ως κομμάτι του εργατικού κινήματος. Έχουμε εργαστεί με πολλές ελαστικές σχέσεις εργασίας (μπλοκάκι, υποτροφίες, αμισθί) και έχουμε βιώσει τη δυσκολία αντιστροφής της κατάστασης και διεκδίκησης των δικαιωμάτων μας, λόγω του κατακερματισμού ανά κατηγορία και εργασιακή σχέση. Προχωράμε στη δημιουργία μιας εργατικής, ανατρεπτικής, αριστερής συλλογικότητας που πιστεύουμε ότι θα συμβάλλει στην μαζική συλλογική δράση των εργαζομένων του κλάδου. Υπερασπιζόμαστε μια πολιτική που θα ασκούν οι «από κάτω», η οποία θα μπορεί να ανατρέψει τις σημερινές βάρβαρες συνθήκες εργασίας και ζωής.

Written by antiracistes

Ιουλίου 12, 2017 at 8:06 πμ

Συνδικαλιστικό κίνημα και δομή πολιτικών ευκαιριών “Πολιτικός λόγος και κινητοποιήσεις για την αμοιβή της εργασίας, το ασφαλιστικό πρόβλημα και τις εργασιακές σχέσεις στη μετα-ΟΝΕ εποχή: η περίπτωση των Ελλήνων τραπεζοϋπαλλήλων.”

leave a comment »

Διεθνές Συνέδριο «Συλλογικές δράσεις & κοινωνικά κινήματα στον 21ο αιώνα» 24-25/5/2006

απεργα

Aνακοίνωση του Θανάση Τσακίρη
στο διεθνές συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Πολιτικής Επιστήμης «Συλλογικές δράσεις και κοινωνικά κινήματα στον 21ο αιώνα»

Συνδικαλιστικό κίνημα και δομή πολιτικών ευκαιριών
“Πολιτικός λόγος και κινητοποιήσεις για την αμοιβή της εργασίας, το ασφαλιστικό πρόβλημα και τις εργασιακές σχέσεις στη μετα-ΟΝΕ εποχή: η περίπτωση των Ελλήνων τραπεζοϋπαλλήλων.”

Η ανακοίνωση αυτή αποσκοπεί στη διερεύνηση της δομής πολιτικών ευκαιριών όπως διαμορφώνεται για το συνδικαλιστικό κίνημα των εργαζομένων στις τράπεζες στις αρχές του 21ου αιώνα και ειδικά στη «μετα-ΟΝΕ εποχή». Εξετάζεται ο πολιτικός λόγος που αρθρώνει η δευτεροβάθμια οργάνωση του κλάδου «Ομοσπονδία Τραπεζοϋπαλληλικών Οργανώσεων Ελλάδος» και η διαμόρφωση της στρατηγικής της ενόψει των κυοφορούμενων πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών αναδιαρθρώσεων. Ειδικότερα εξετάζονται οι τρόποι με τους οποίους τόσο η θεματολογία όσο και η στρατηγική γίνονται αντιληπτές από το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων και των συνδικαλιστικών σχημάτων του χώρου καθώς και η συμμετοχή της βάσης των εργαζομένων στη διαμόρφωσή τους -ή η αποχή τους από αυτές. Κύρια αναφορά είναι οι κινητοποιήσεις -απεργιακές και άλλες- στις οποίες προέβησαν η Ο.ΤΟ.Ε. και οι σύλλογοι –μέλη της κατά το χρονικό διάστημα 2000-2005 και θα επιχειρηθεί σύγκριση με την αμέσως προηγούμενη πενταετία Με άλλα λόγια, εξετάζεται η αναδιαμόρφωση της συλλογικής ταυτότητας του συνδικαλιστικού κινήματος των τραπεζοϋπαλλήλων στις νέες συνθήκες. Η θεωρητική συζήτηση που θα αξιοποιηθεί για την έρευνα αυτή αφορά τη δομή των πολιτικών ευκαιριών και την ανάλυση πλαισίωσης των κοινωνικών κινημάτων. Τέλος, θα αξιοποιηθεί η προσέγγιση του Charles Tilly για τα χαρακτηριστικά του κοινωνικού κινήματος ώστε να διερευνηθεί κατά πόσο το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα στη φάση αυτή μπορεί να ανταποκριθεί στις αρχές της Αξιοσύνης, της Ενότητας, της Μαζικότητας, και της Δέσμευσης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΕ ΜΟΡΦΗ PDF

Ο Θανάσης Τσακίρης είναι Διδάκτορας Πολιτικής Επιστήμης του ΜΠΣ Πολιτικής Επιστήμης και Κοινωνιολογίας του Τμήματος ΠΕΔΔ (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθήνας). Έχει σπουδάσει Πολιτική Επιστήμη στο τμήμα ΠΕΔΔ καθώς και Διοίκηση Επιχειρήσεων. Εργάστηκε στην Εμπορική Τράπεζα από το 1982 και είναι ανεξάρτητος συνδικαλιστής. Τα ερευνητικά ενδιαφέροντά του και οι ακαδημαϊκές του δημοσιεύσεις εστιάζονται στη μελέτη των κοινωνικών κινημάτων και έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα. Έχει λάβει μέρος με ανακοινώσεις του σε διεθνή και ελληνικά επιστημονικά συνέδρια.

Written by antiracistes

Δεκέμβριος 27, 2015 at 12:14 μμ

Η αιματηρή απεργία των μεταλλωρύχων της Σερίφου

with one comment

Η αιματηρή απεργία των μεταλλωρύχων της Σερίφου
Της Δώρας Χειράκη

http://www.ert.gr/i-ematiri-apergia-ton-metallorichon-tis-serifou/

96776-008-864x400_c

Ενενήντα εννέα χρόνια συμπληρώνονται από την ιστορική απεργία των εργαζομένων στα μεταλλεία στην περιοχή Μεγάλο Λιβάδι της Σερίφου, που βάφτηκε με αίμα.

Ήταν Δευτέρα 7 Αυγούστου 1916, όταν το Σωματείο Μεταλλευτών Σερίφου, που είχε συσταθεί μόλις λίγες ημέρες πριν, στις 24 Ιουλίου, ξεσηκώνεται ενάντια στις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας, με αιτήματα 8ωρη εργασία, αύξηση ημερομισθίων και λήψη μέτρων ασφαλείας. Οι εργάτες αρνούνται να φορτώσουν μετάλλευμα σε πλοίο και η απεργία ξεσπά.

Ο Γερμανός εργοδότης τους, Γκρόμαν, ζητάει τη βοήθεια των ελληνικών αρχών για να καταστείλει την απεργία και, δεκαπέντε ημέρες μετά, το πρωί της Δευτέρας 21ης Αυγούστου 1916, καταφθάνει στο νησί δύναμη της Χωροφυλακής.

Φυλακίζουν την ηγεσία των συνδικαλιστών και δίνουν 5 λεπτά διορία στους εργάτες να λήξουν την απεργία, ενώ αμέσως μετά την εκπνοή της, ανοίγουν πυρ. Επτά νεκροί -απεργοί και χωροφύλακες- και δεκάδες τραυματίες ήταν ο θλιβερός απολογισμός.

Το Αρχείο της ΕΡΤ, με αφορμή την επέτειο από την αιματηρή καταστολή της απεργίας των μεταλλωρύχων στη Σέριφο, ψηφιοποίησε και παρουσιάζει μέσω των ιστοσελίδων http://www.ert-archives.gr και http://www.ert.gr, το επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ του Γιώργου Πετρίτση «ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ», με τίτλο «Σέριφος 1916, το χρονικό μια αιματηρής απεργίας», παραγωγής 2010. Πρόκειται για τη δεύτερη αιματηρή εργατική εξέγερση στη συνδικαλιστική ιστορία της Ελλάδος, μετά τα δραματικά γεγονότα της απεργίας του Λαυρίου το 1896.

Καταγράφονται οι ιστορικές συγκυρίες της εποχής, που ευνόησαν τον ξεσηκωμό των μεταλλωρύχων της Σερίφου και παρουσιάζεται η ιστορία των μεταλλείων του νησιού από το 1884, όταν ο Γερμανός μεταλλειολόγος Αιμίλιος Γκρόμαν ανέλαβε την επιχείρηση.

Απεργία μεταλλωρύχων Σερίφου

Το 1906, ο Γεώργιος, γιος του Αιμίλιου Γκρόμαν, συνέχισε την επιχείρηση με πολύ πιο σκληρή διαχείριση από του πατέρα του: απάνθρωπη δουλειά επί δωδεκάωρο, μεροκάματα πείνας και παντελής έλλειψη μέτρων ασφαλείας.

Το 1916, ο συνδικαλιστής Κωνσταντίνος Σπέρας οργανώνει τους μεταλλωρύχους σε σωματείο. Τον Αύγουστο του 1916 οι μεταλλωρύχοι ξεσηκώθηκαν εναντίον του εργοδότη τους, ζητώντας εφαρμογή του οκταώρου και βελτίωση των άθλιων συνθηκών εργασίας.

Για την προσωπικότητα του Κωνσταντίνου Σπέρα και το χρονικό της αιματηρής εξέγερσης στη Σέριφο καταθέτουν τις μαρτυρίες τους η κόρη του συνδικαλιστή Νεφέλη Σπέρα, ο λαογράφος της Σερίφου Θοδωρής Λιβάνιος, ο παλιός μεταλλωρύχος Αντώνης Φραγκουλάκης, ο πρόεδρος του σωματείου Εργατών και Λατόμων Σερίφου Παναγιώτης Σταματάκης και η τέως δήμαρχος του νησιού Αγγελική Συνοδινού. Κατά τη διάρκεια του ντοκιμαντέρ προβάλλεται πλούσιο οπτικοακουστικό και φωτογραφικό υλικό.

Written by antiracistes

Αύγουστος 22, 2015 at 11:56 πμ

Αναρτήθηκε στις Έρευνα, Ιστορία

Σπάνιο ντοκυμαντέρ για τους αγώνες των εργαζομένων της Εμπορικής Τράπεζας για το ασφαλιστικό πρόβλημα

leave a comment »

Ο σδ. Πέτρος Κωνσταντινίδης στην σχετική ανάρτησή του στο γκρουπ του facebook ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ ΕΤΑΤ-ΤΕΑΠΕΤΕ γράφει:
«Ενα σπάνιο ντοκυμαντέρ – ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ από τους αγώνες μας γιά το ασφαλιστικό το 1981…Πριν διαβρωθούν τα Σωματεία από τους πρασινογάλαζους κομματικούς μηχανισμούς..Για να θυμούνται οι παλαιότεροι και να μαθαίνουν οι νεώτεροι…»

Δείτε το ντοκυμαντέρ εδώ:
https://drive.google.com/file/d/0B1FLq6CpYv0IQ2ZHRzJuSjIwZUE/view

Written by antiracistes

Ιουλίου 3, 2015 at 5:45 πμ

Αναρτήθηκε στις Έρευνα, Βίντεο, Ιστορία

Έκθεση FRA: Συχνό φαινόμενο η εργασιακή εκμετάλλευση στην ΕΕ

leave a comment »

Έκθεση FRA: Συχνό φαινόμενο η εργασιακή εκμετάλλευση στην ΕΕ

H Ελλάδα παρατίθεται ως παράδειγμα και στις περιπτώσεις εργασιακής εκμετάλλευσης σε εταιρίες που συνεργάζονται με το δημόσιο τομέα.

Οι εργαζόμενοι που μετακινούνται εντός της ΕΕ, ή μεταναστεύουν στην ΕΕ, διατρέχουν κίνδυνο να πέσουν θύματα σοβαρής εργασιακής εκμετάλλευσης σύμφωνα με έκθεση του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (FRA), στην οποία επισημαίνεται ότι ενώ η ΕΕ έχει θεσπίσει νομοθεσία που απαγορεύει συγκεκριμένες μορφές σοβαρής εργασιακής εκμετάλλευσης τα φαινόμενα αυτά είναι αρκετά συχνά.

Τα πορίσματα της έκθεσης δείχνουν ότι η εγκληματική εργασιακή εκμετάλλευση είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη σε μια σειρά από κλάδους, όπως κυρίως η γεωργία, οι κατασκευές, τα ξενοδοχεία και οι υπηρεσίες εστίασης, η οικιακή εργασία και η μεταποίηση, καθώς και ότι οι θύτες δεν διατρέχουν ιδιαίτερο κίνδυνο να διωχθούν ποινικά ή να υποχρεωθούν να αποζημιώσουν τα θύματα. Παρά τη διαφοροποιημένη γεωγραφική και τομεακή κατανομή τους, οι εργαζόμενοι, που πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης, παρουσιάζουν συχνά σημαντικές ομοιότητες, όπως είναι οι πολύ χαμηλοί μισθοί – μερικές φορές ένα ευρώ την ώρα, ή και λιγότερο – και τα 12ωρα ωράρια εργασίας, για έξι, ή και επτά ημέρες την εβδομάδα. «Η κατάσταση αυτή δεν βλάπτει μόνο τα ίδια τα θύματα, αλλά υπονομεύει γενικότερα τους κανόνες εργασίας», αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση.

Συγκεκριμένα, όσον αφορά την Ελλάδα και το καθεστώς ατιμωρησίας ή μικρών ποινών, που επικρατεί σε τέτοιες υποθέσεις, υπάρχει εκτενής αναφορά στην υπόθεση των 119 μεταναστών από το Μπαγκλαντές, που εργάζονταν κάτω από «απάνθρωπες συνθήκες» σε καλλιέργειες φράουλας στη Νέα Μανωλάδα και οι οποίοι δέχτηκαν τα πυρά των εποπτών τους όταν ζήτησαν την καταβολή των 22 ευρώ ανά ημέρα εργασίας που τους είχαν υποσχεθεί. Όπως αναφέρει η έκθεση, οι αρχές αναγνώρισαν ως θύματα εργασιακού trafficking και παραχώρησαν άδεια παραμονής μόνο στους 35 εργάτες που τραυματίστηκαν. Επιπλέον, από τους τέσσερις θύτες που συνελήφθησαν, ένας κρίθηκε ένοχος, με την κατηγορία της πρόκλησης σοβαρής σωματικής βλάβης, ένας κρίθηκε ένοχος, για απλή συμμετοχή και δύο αφέθηκαν ελεύθεροι. Ο ιδιοκτήτης της επιχείρησης αθωώθηκε ομόφωνα από τις κατηγορίες της σοβαρής επίθεσης και του εργασιακού trafficking, όπως αναφέρεται.

Όπως σημειώνει η έκθεση, οι μετανάστες χωρίς άδεια εργασίας, που υφίστανται εργασιακή εκμετάλλευση, συχνά δεν προβαίνουν σε επίσημες καταγγελίες λόγω του φόβου της απέλασης, ενώ ακόμα και εάν προσφύγουν στην αστυνομία συχνά έρχονται αντιμέτωποι με τέτοιου είδους απειλές. Ως παράδειγμα, παρατίθεται η περίπτωση δύο εργατών βουλγαρικής καταγωγής, που εργάζονταν σε βοσκότοπους στην Ελλάδα και κατήγγειλαν τις συνθήκες εργασίας στην αστυνομία. Η αστυνομία έφτασε στον τόπο εργασίας τους, αλλά, λόγω των οικογενειακών σχέσεων που είχαν οι αστυνομικοί με τον αγρότη, απείλησαν τους εργαζόμενους με απέλαση από τη χώρα. Την υπόθεση ανέλαβαν αργότερα οι βουλγαρικές αρχές, όπως αναφέρει η έκθεση.

Ένας ακόμη λόγος, που συμβάλλει στη διαιώνιση του φαινομένου σύμφωνα με την έκθεση, είναι η έλλειψη μιας ολοκληρωμένης και αποτελεσματικής παρακολούθησης των συνθηκών εργασίας, συχνά λόγω έλλειψης των αναγκαίων πόρων. Ως παράδειγμα σημειώνεται η περίπτωση της τουριστικής βιομηχανίας στην Ελλάδα.

Επιπλέον, η Ελλάδα παρατίθεται ως παράδειγμα και στις περιπτώσεις εργασιακής εκμετάλλευσης σε εταιρίες που συνεργάζονται με το δημόσιο τομέα. Συγκεκριμένα, η έκθεση κάνει αναφορά σε περιστατικό γυναίκας, με καταγωγή από την Γκάνα, που εργαζόταν σε εταιρία καθαρισμού για το δημόσιο τομέα και μόλις παραπονέθηκε για τις συνθήκες εργασίας αναγκάστηκε σε «οικειοθελή παραίτηση».

Ωστόσο, η έκθεση δεν παραλείπει να αναφερθεί και σε περιστατικό εργασιακής εκμετάλλευσης με θύματα Έλληνες εργαζόμενους σε εταιρία καθαρισμού αλυσίδας εστιατορίων του Βελγίου. Μαζί με άλλους εργαζόμενους από τη Γερμανία, τη Βουλγαρία, τη Μολδαβία, τη Ρουμανία και το Καζακστάν είχαν αναγκαστεί να δουλεύουν με περιορισμένη επαφή με τον έξω κόσμο, για 45 ευρώ την ημέρα, επτά μέρες την εβδομάδα, από τις 7 το πρωί μέχρι τις 10 το βράδυ. Μετά από ανώνυμη καταγγελία ο εργοδότης κατηγορήθηκε για εργασιακό trafficking και άλλα αδικήματα.

Τέλος, η έκθεση αναφέρει ως θετικό σημείο πως η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις τρεις ευρωπαϊκές χώρες όπου οι συνδικαλιστικές οργανώσεις παρέχουν όλο και πιο ενεργά βοήθεια στους εργαζόμενους, όσον αφορά τα εργασιακά τους δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δεν έχουν άδεια εργασίας. Οι άλλες δύο είναι η Αυστρία και η Ιρλανδία.

Πηγή: AΠΕ-ΜΠΕ

– See more at: https://left.gr/news/ekthesi-fra-syhno-fainomeno-i-ergasiaki-ekmetalleysi-stin-ee#sthash.jC4ayy7n.dpuf

Written by antiracistes

Ιουνίου 3, 2015 at 6:58 πμ

«Public policy and social responses to privatization: A comparative analysis of Banking Sector and Public Utilities Reform in Greece» by Athanasios Tsakiris and Manto Lampropoulou

leave a comment »

ALTERNATIVE FUTURES and POPULAR PROTEST
189th International Conference
Manchester Metropolitan University 14-16 April 2014

«Public policy and social responses to privatization:
A comparative analysis of Banking Sector and Public Utilities Reform in Greece»

ATHANASIOS TSAKIRIS, PhD, Adjunct Lecturer, National and Kapodestrian University of Athens, Political Science & Public Administration Department
E-mail: tsakthan@gmail.com

MANTO LAMPROPOULOU,
PhD, National and Kapodestrian University of Athens
Visiting Research Fellow, University of Peloponnese, Department of Political Science and International Relations
E-mail: manto_lampropoulou@yahoo.gr

Introduction
Privatization is a process of transferring property rights, assets, institutions, firms and operations from the ownership and control of the state to the private sector . During the 1990s, both socialist modernizers as well conservatives and neoliberals alike favorized the privatization policy in Europe and America. Privatization took various forms and was implemented through different tools and methods, mostly through selling state-owned companies to private investors. Privatization programmes included public enterprises, such as public utilities (e.g. telecommunication, electricity and water companies), banks, insurance and other financial sector firms and manufacturing companies. The policy was “justified” by its followers using a variety of real or exaggerated problems. As well, the motives, the goals and the type of privatization differed. In some instances, the purpose was to develop better functioning of publicly owned companies, since in many cases nationalized enterprises either had become overindebted or/and associated with poor service to the users of these companies. Sometimes governments transformed state-owned enterprises that were previously monopolies in their sectors into semi-private or private enterprises operating in deregulated and liberated competitive markets. In other cases, in order to finance new services or research and development (R&D), the governments used the policy of privatization for raising new capital either for the companies or for the state’s budget in times of public spending constrains. Last but not least, many public services that were offered through state agencies (in-house services such as IT, facilities management) are now being contracted out.
Along with the economic and productive activities transferred to the public sector, privatization touched some of the core social functions of government. The effect of neoliberalism and economic globalization is closely related to these developments. Governments are attacking the welfare state and its institutions, the viability of which is questioned. The ability of multinational corporations and financial institutions to transfer monetary assets from country to country pushes conservatives and socialdemocrats to reduce social spending and to create “market-friendly” policies privatizing even pensions and social security programs such as medicare and medicaid in order to keep the investments of multinational enterprises in the domestic economy. Moreover, these governments impose measures such as tax reductions for enterprises, easing of inflation pressures, improvement of public agencies’ quality and efficiency, abolishing bureaucratic structures etc. . Globalization is accelerating and capital is searching for profitable new markets with cheap labor and low taxes urging the elected governments to shrink or even abolish social state provisions. Thus, privatization can be conceptualized as a retreat of both the economic and the social functions of the state.
In Greece, privatization policies were initiated in early the 1990s, as part of the broader project of state reform. Privatizations were implemented mostly through the selling of shares of state-owned entities to private investors and individuals. Two major areas of reform were the banking system and the public utilities. In the past twenty years, most of the state-controlled banks were privatized and many utility companies entered the Stock Market. At the same time, these sectors were gradually liberalized under the single market pressures. Until the late 1990s, the financial industry was further deregulated following the principles and provisions of the Second Banking Directive of the EU and telecommunications and electricity markets were prepared to open to competition. The current economic crisis placed the privatisation programme at the top priorities of the government’s agenda and accelerated the ongoing reforms. Privatization policies produced various social and political reactions, which were expressed through the reaction of the affected groups, in particular, trade unions, pressure groups, social movements and the citizens as users of the privatized services. These actors opposed to varying degrees the politics of the privatization process and supported alternative ways of rebalancing the public-private boundary.

Read the whole text here tsakiris_lampropoulou_final_manchester2014

Written by antiracistes

Μαρτίου 16, 2015 at 1:39 μμ

Ο διωγμός της «μεσαίας τάξης» στην Ελλάδα (της Βάλιας Αρανίτου)

leave a comment »

Ο διωγμός της «μεσαίας τάξης» στην Ελλάδα

Της Βάλιας Αρανίτου*

Η ιδεολογική και πολιτική ήττα της μεσαίας τάξης αποτελεί μια βραδυφλεγή βόμβα στα θεμέλια της δημοκρατίας

http://www.avgi.gr/article/4283602/o-diogmos-tis-%C2%ABmesaias-taxis%C2%BB-stin-elladaΑυγή

Χωρίς αμφιβολία, ένα από τα δομικά χαρακτηριστικά του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού ήταν η σημαντική παρουσία τουλάχιστον ποσοτικά των μεσαίων στρωμάτων (παραδοσιακή και νέα μικροαστική τάξη). Αποτέλεσμα κοινωνικών και πολιτικών εξελίξεων και αναγκαιοτάτων, η παραδοσιακή μικροαστική τάξη (μικρέμποροι, μικροβιοτέχνες, μικροί αγρότες, μικροεπαγγελματίες) και κυρίως από τη δεκαετία του 1980 και μετά η νέα μικροαστική τάξη (επιστημονικά επαγγέλματα, διευθυντές, ανώτερα στελέχη επιχειρήσεων) αποτέλεσαν το βασικό
χαρακτηριστικό της ελληνικής κοινωνικής διαστρωμάτωσης.

Η αδυναμία της οικονομικής και πολιτικής ελίτ να εξασφαλίσει την απαραίτητη νομιμοποίηση σε συνδυασμό με την πολιτική ρευστότητα που υπήρχε μεταπολεμικά (πόλεμος, εμφύλιος, δικτατορία) ανέδειξαν τα στρώματα αυτά ως καθοριστικό παράγοντα της διαδικασίας σταθεροποίησης των θεσμών του αστικού κράτους και ως απαραίτητη προϋπόθεση της σταθεροποίησης της πολιτικής τους ηγεμονίας. Επιτομή αυτής της διαδικασίας ήταν η χρήση του αδόκιμου μεν αλλά αποτελεσματικού πολιτικά όρου «μικροεμεσαίοι» από το ΠΑΣΟΚ της δεκαετίας του 1980.
Οι μικρομεσαίοι αναδείχτηκαν σε προνομιακούς συνομιλητές των κυβερνήσεων και πέτυχαν την ενδυνάμωση των κοινωνικών όρων αναπαραγωγής τους. Σύντομα, όμως, εμφανίστηκαν φωνές αμφισβήτησης αυτών των πρακτικών οι οποίες εντάθηκαν και συστηματοποιήθηκαν την περίοδο του εκσυγχρονισμού. Εκεί ακριβώς συγκροτούνται η λογική και τα επιχειρήματα που συναντάμε στις πολιτικές των Μνημονίων.

Οι αμφισβητήσεις αυτές συγκρότησαν σε μεγάλο βαθμό τις αφηγήσεις που επιχείρησαν να νομιμοποιήσουν τις πολιτικές λιτότητας των Μνημονίων και εκφωνήθηκαν όχι μόνο από την τρόικα, υποστηρίχτηκαν τεχνικά από ειδικές αποστολές του IMF, του OECD, υπηρεσίες υπουργείων, αξιοποίησαν μελέτες ιδιωτικές εταιρείες, όπως η McKenzie, και εμπειρογνωμοσύνες μεγάλων δικηγορικών εταιρειών. Οι μελέτες αυτές θεώρησαν ότι μέρος του οικονομικού προβλήματος της χώρας ήταν ο υπερβολικά μεγάλος αριθμός μικρών επιχειρήσεων.

Έτσι, τέσσερα χρόνια μετά την εφαρμογή σειράς μνημονιακών μέτρων τα πάλαι ποτέ κυρίαρχα μεσαία στρώματα περιθωριοποιούνται. Η παραδοσιακή μικροαστική τάξη έχασε περισσότερο από το 40% του δυναμικού της, ενώ ένα άλλο 40% φυτοζωεί, αδυνατώντας να πληρώσει τις υποχρεώσεις του, αφού εκτός από τη συρρίκνωση της ζήτησης «έκλεισαν» και οι στρόφιγγες ρευστότητας από τις τράπεζες. Μεταξύ 2009 και 2013 καταγράφονται περίπου 392.000 λουκέτα και απώλεια περισσότερων από 800.000 θέσεων εργασίας σε αυτές. Αξιοσημείωτη συρρίκνωση υπέστη ο τομέας
των κατασκευών, στον οποίο το 2010 οι θέσεις εργασίας μειώθηκαν κατά 10,1% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό το 2011 ανήλθε σε 5,42% (σε απόλυτους αριθμούς η μείωση μεταξύ των ετών 2009-2011 αντιστοιχεί σε 40.681 θέσεις εργασίας). Στο εμπόριο χάθηκαν περισσότερες από 140.000 επιχειρήσεις. Οι δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι μικροί επιχειρηματίες αποτυπώνονται, εκτός των άλλων, και στις περισσότερες από 3.000 αυτοκτονίες επιχειρηματιών που έχουν καταγραφεί για χρέη. Η αναλογία των «κόκκινων» εταιρικών δανείων ως προς τις
συνολικές χορηγήσεις εκτινάχθηκε στο 33,8% έναντι του 4,3% το 2008.

Την ίδια στιγμή, στους κόλπους της νέας μικροαστικής τάξης συντελείται αντίστοιχη καταστροφή. Μεταξύ 2009 και 2013 οι δικηγόροι που δεν πραγματοποίησαν ούτε μια παράσταση σε δικαστήριο αυξήθηκαν κατά 33%, ενώ εκείνοι με περισσότερες από 50 παραστάσεις μειώθηκαν περίπου κατά 65%! Τα επαγγέλματα που σχετίζονται με την παροχή νομικών και λογιστικών υπηρεσιών, παρά τις απαιτήσεις του περιβάλλοντος, μειώθηκαν την ίδια περίοδο κατά 9.796 άτομα. Την ίδια περίοδο, 9.782 αρχιτέκτονες και μηχανικοί έκλεισαν τα γραφεία τους. Στα ιατρικά
επαγγέλματα, από το 2008 ώς το 2013 οι απώλειες των θέσεων εργασίας είναι 16.218.

Τα μέτρα που επιβλήθηκαν, παρά την πρωτόγνωρη για αυτά τα κοινωνικά στρώματα κινητοποίηση και αντίσταση, φαίνεται να οδηγούν όχι μόνο στην περιθωριοποίηση, αλλά στην πλήρη κατάρρευσή τους. Τα αποτέλεσμα αυτό δεν αποτελεί απλώς παράπλευρη απώλεια των μνημονιακών πολιτικών λιτότητας, αλλά φαίνεται ότι είχε στο στόχαστρο τη δραστική συρρίκνωση αυτών των στρωμάτων.

Μέτρα προαπαιτούμενα των Μνημονίων (ενδεικτικά)

* Επιβολή τέλους επιτηδεύματος σε εμπόρους, ελεύθερους επαγγελματίες και άλλους επιτηδευματίες ανεξαρτήτως εισοδήματος,

* Αύξηση της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης των προσωπικών εταιρειών (Ο.Ε., Ε.Ε.), από 17,34%, στο 33,40%.

* Αυξήσεις κατά 10% – 12% των τιμολογίων της ΔΕΗ, των εμπορικών τιμολογίων, συνολικά 17 αυξήσεις, με το ποσοστό τους να υπερβαίνει το 60%.

* Επιβολή νέου έκτακτου φόρου ακινήτων μέσω του λογαριασμού της ΔΕΗ αρχικά (ΕΕΤΗΔΕ) και ψήφιση του (ΕΝΦΙΑ), ο οποίος στην ουσία νομιμοποιεί το χαράτσι της ΔΕΗ.

* Πλήρης απελευθέρωση της χρονικής διάρκειας όλων των επαγγελματικών μισθώσεων.

* Αναστολή του ΑΦΜ για όσους οφείλουν και βαριές ποινές και υψηλά πρόστιμα για τους επιχειρηματίες που οφείλουν.

* Απελευθέρωση της κυριακάτικης αργίας.

Το ιδεολογικό οπλοστάσιο

Η επιτυχία ενός τέτοιου πλάνου πάντα συνοδεύεται από μηχανισμούς και λογικές ιδεολογικής νομιμοποίησης. Το σύνολο των μέτρων και των «μεταρρυθμίσεων» που εισάγονται με την υπογραφή των Μνημονίων έχουν ως υποστηρικτικό μηχανισμό μια σχεδιασμένη ιδεολογική πλατφόρμα που προωθείται συστηματικά από σχεδόν το σύνολο των ΜΜΕ και η οποία δημιουργεί εκείνες τις προϋποθέσεις αποδοχής της από μεγάλα τμήματα της κοινωνίας, ενώ παράλληλα επιχειρεί να βασίσει τη νομιμοποίησή της. Η μεσαία τάξη «φταίει» για την «κατάντια» της
πατρίδας. Οι μικροί επιχειρηματίες εγκαλούνται καθημερινά από τα ΜΜΕ ως φοροφυγάδες, αντιπαραγωγικοί μη ανταγωνιστικοί, και κυρίως εκείνοι που αντιγράφουν υψηλά καταναλωτικά πρότυπα. Προσκολλημένοι στην ατομική τους ιδιοκτησία, δεν «θέλουν να εκσυγχρονιστούν». Γιατροί, δικηγόροι, φαρμακοποιοί, υδραυλικοί δεν κόβουν αποδείξεις, οι καθηγητές δουλεύουν λίγο ενώ όλοι μαζί έχουν και άλλη απασχόληση. Τεμπέληδες που κάνουν χρήση πιστωτικών καρτών για κατανάλωση και ταξίδια. Θέλουν όλοι τα παιδιά τους να σπουδάσουν στο
πανεπιστήμιο.

Εγκαλούνται ως κρατικοδίαιτοι και ότι καταφεύγουν πάντα στην αγκαλιά του κράτους, όταν τα ίδια τα Μέσα (οι τηλεοπτικοί σταθμοί) που «προπαγανδίζουν» αυτές τις απόψεις λειτουργούν μέσω κρατικής παρέμβασης. Όσοι επιβιώνουν έχουν υποστεί πλήρη αφυδάτωση του ειδικού τους βάρους. Παράλληλα, τα στρώματα αυτά έχουν ενσωματώσει την ήττα, γιατί τελικά έχουν αποδεχτεί το γεγονός ότι «φταίνε», αφού μέσα από το σοκ νομιμοποιούν αυτές τις πράξεις και ιδεολογικά.

Αυτή η ιδεολογική και πολιτική ήττα των συγκεκριμένων στρωμάτων συνοδεύεται όχι μόνο από την οικονομική υπονόμευση, αλλά και από την ανατροπή της κοινωνικής τους αξιοπρέπειας και status και αποτελεί μια βραδυφλεγή βόμβα στα θεμέλια της δημοκρατίας. Συνήθως η υπονόμευση της «μεσαίας τάξης» την οδηγούσε σε συντηρητικές και όχι σπάνια αντιδημοκρατικές πολιτικές επιλογές. Όμως, στην ελληνική συγκυρία και στον βαθμό που το διαφαινόμενο «τέλος» της συμπίπτει με την εξαθλίωση και άλλων κοινωνικών στρωμάτων και κυρίως των
εργαζομένων, το ζήτημα των συμμαχιών με αίτημα τη διασφάλιση της δημοκρατίας και την αντιμετώπιση της κρίσης με προώθηση πολιτικών που είναι αντίθετες στη λιτότητα και την ύφεση είναι κομβικό. Στη συνάφεια αυτή μπορούμε να ελπίζουμε ότι η συμμαχία δύναται να αποτελέσει την αφετηρία για μια νέα Μεταπολίτευση.

* Η Βάλια Αρανίτου είναι επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Κρήτης

Written by antiracistes

Οκτώβριος 8, 2014 at 8:04 πμ

Αναρτήθηκε στις Έρευνα