Greek Unions

Θεωρία και Πράξη του Εργατικού Συνδικαλισμού

Posts Tagged ‘Βάλια Αρανίτου

Προς κατάργηση της αργίας της Κυριακής; (της Βάλιας Αρανίτου)

leave a comment »

Η Αυγή 30/12/2008
http://www.avgi.gr/NavigateActiongo.action?articleID=426345
Προς κατάργηση της αργίας της Κυριακής;
Της Βάλιας ΑΡΑΝΙΤΟΥ*
Ένα από τα ζητήματα που απασχόλησαν την επικαιρότητα των Χριστουγέννων αφορούσε στο κατά πόσον τα μαγαζιά θα παρέμεναν ανοιχτά άλλη μια Κυριακή πριν το τέλος του έτους: στις 28 Δεκεμβρίου. Η όλη διαμάχη έλαβε δε τον χαρακτηρισμό «πόλεμος» από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, τα οποία στην πλειοψηφία τους φρόντισαν όχι μόνο να αναδείξουν το θέμα αλλά και να το πυροδοτήσουν και να το συντηρήσουν.
Το άνοιγμα των εμπορικών επιχειρήσεων μια ακόμη Κυριακή επιχειρήθηκε αρχικά να παρουσιαστεί ως ενίσχυση προς τους εμπόρους του κέντρου της Αθήνας, μετά το πλήγμα που δέχτηκαν οι πωλήσεις τους εξαιτίας των πρόσφατων γεγονότων. Το θέμα τέθηκε και από τον ίδιο τον πρωθυπουργό κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών (ΕΒΕΑ). Η συνέχεια είναι γνωστή. Ανακαλώντας την απόφαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου, ο ίδιος ο νομάρχης, επικαλούμενος το Βασιλικό Διάταγμα 748/1966 (η σχετική διάταξη έχει καταργηθεί με νόμο του 1994), έδωσε τελικά την άδεια να μείνουν ανοιχτά τα καταστήματα μόνο του Δήμου Αθηναίων. Η πορεία όμως των γεγονότων φανέρωσε κάτι που για τους υποψιασμένους ήταν προφανές: το εν λόγω θέμα γίνεται όχημα για την κατάργηση της κυριακάτικης αργίας.
Είναι η πρώτη φορά που γίνεται λόγος για κατάργηση της κυριακάτικης αργίας, έστω για ορισμένες Κυριακές του χρόνου; Όχι, έχει ειπωθεί επανειλημμένα, με διάφορες ευκαιρίες, σε συναντήσεις που έχουν προκαλέσει εκπρόσωποι σειράς μεγάλων εμπορικών ομίλων. Μπορεί, ωστόσο, να αυξηθούν οι πωλήσεις των καταστημάτων εάν αυτά μείνουν ανοιχτά κάποιες παραπάνω Κυριακές; Δηλαδή, η όποια πτώση του τζίρου είναι θέμα έλλειψης χρόνου των καταναλωτών ή μήπως σχετίζεται με το διαθέσιμο εισόδημά τους; Πώς τότε οι 50 μεγαλύτερες επιχειρήσεις του λιανεμπορίου εμφανίζουν το 2007 αύξηση τζίρου και κερδών; Μήπως η ανακίνηση του όλου θέματος σχετίζεται με την πρόσφατη εγκατάσταση και στην Ελλάδα μιας ομάδας πολύ μεγάλων επιχειρήσεων, η επιβίωση των οποίων βασίζεται στο διευρυμένο ωράριο και την επταήμερη εργασία; Και ποια θα είναι η επίπτωση όλων των παραπάνω στις 200.000 μικρές και μεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις, καθώς και στην απόλυτη ανατροπή της ζωής των εργαζομένων που στηρίζονται σε αυτές;
Ο χρόνος λειτουργίας των επιχειρήσεων του λιανικού εμπορίου θέτει εμμέσως ζητήματα ανακατανομής της συσσώρευσης και στο εμπόριο, έναν οικονομικό κλάδο με ιδιαίτερο ειδικό βάρος στην ελληνική οικονομία, αφού αντιπροσωπεύει το 16% του ΑΕΠ και το 18,5% της συνολικής απασχόλησης. Φωτίζει δε την τεράστια αναδιάρθρωση που επιχειρείται στις μέρες μας σε έναν χώρο ο οποίος αποτελούσε προνομιακό πεδίο δραστηριοποίησης των μικρών.
Τίθενται, επομένως, δύο ζητήματα. Το πρώτο αφορά τον χώρο του εμπορίου. Πρόκειται για την προσπάθεια ανακατανομής της «πίτας» που επιχειρείται, με τη βοήθεια του κράτους, από τους μικρούς προς τους μεγάλους. Στην Ελλάδα το λιανεμπόριο, παρά τους σημαντικούς ρυθμούς ανάπτυξης που εμφανίζει, διεξάγεται από ένα μεγάλο πλήθος μικρών οικογενειακών επιχειρήσεων, πολύ συχνά αυτοαπασχολουμένων. Όλοι αυτοί είναι μεν μικρές μονάδες, τις περισσότερες φορές ανεξάρτητοι, αλλά αθροιστικά πραγματοποιούν σημαντικό μέρος του συνολικού τζίρου.
Το δεύτερο ζήτημα επαναφέρει εμμέσως το θέμα του χρόνου εργασίας. Μάλιστα, στην προκειμένη περίπτωση, η όλη μεθόδευση γίνεται και εν ονόματι της εξυπηρέτησης των «καταναλωτών». Με δεδομένο το μεγάλο μέγεθος της απασχόλησης στο εμπόριο αλλά και τις ποικίλες αλληλεπιδράσεις που έχει με μια σειρά άλλες δραστηριότητες (τραπεζικός τομέας, υπηρεσίες κ.ά.), καθώς και τη γενικότερη λειτουργία των πόλεων, οι αλλαγές που θα επέλθουν στον χρόνο λειτουργίας των καταστημάτων θα επηρεάσουν ευθέως τις εργασιακές σχέσεις στο σύνολό τους.
Το δυσάρεστο αλλά και ανησυχητικό είναι ότι μεθόδευση αυτή προχωράει με διακομματική (Ν.Δ., ΠΑΣΟΚ και ΛΑΟΣ) συναίνεση.  Είναι, αν μη τι άλλο, λυπηρό ότι στις αρχές του 21ου αιώνα τίθενται ξανά προς συζήτηση ζητήματα που είχαν λυθεί στις αρχές του 20ού, όπως το «περί Κυριακής αναπαύσεως» που θεσμοθετήθηκε στην Ελλάδα ήδη από το 1910.

* Η Βάλια Αρανίτου διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Κρήτης

Advertisements

Written by antiracistes

Δεκέμβριος 30, 2008 at 7:59 πμ

Σύγχυση εκπροσώπησης; (της Βάλιας Αρανίτου)

leave a comment »

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=248079&ct=72

Με αφορμή την προχθεσινή επίσκεψη του Πρωθυπουργού στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών προέκυψε μια σειρά από προτάσεις εκ μέρους της διοίκησης του ΕΒΕΑ για τρόπους ενίσχυσης των εμπορικών επιχειρήσεων, μεταξύ των οποίων και το άνοιγμα μιας ακόμη Κυριακής στο τέλος του χρόνου. Τα παραπάνω θέτουν το ερώτημα: εκπροσωπούν τα Επιμελητήρια τα συμφέροντα των εργοδοτών; Στην Ελλάδα τα Επιμελητήρια αποτελούν Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον νόμο 3419/2005, τα Επιμελητήρια αποτελούν υποχρεωτικές, αυτοτελείς και ανεξάρτητες ενώσεις φυσικών και νομικών προσώπων. Είναι Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, επί των οποίων ο υπουργός Ανάπτυξης ασκεί κατασταλτική διαχειριστική εποπτεία. Η εγγραφή των επιχειρήσεων είναι υποχρεωτική.

Αντίθετα, οι εργοδοτικές οργανώσεις αποτελούν ένα πεδίο ελεύθερης συλλογικής συνάντησης επιχειρηματικών συμφερόντων τα οποία επιδιώκουν να εκφρασθούν κατά κοινό και αυτοτελή τρόπο. Χωρίς αυτόν τον όρο δεν υπάρχει βάση συλλογικής οργάνωσης. Τα Επιμελητήρια, επομένως, διαχωρίζονται από τις ελεύθερες εργοδοτικές οργανώσεις και δεν πρέπει να θεωρούνται συνδικαλιστικά όργανα. Συχνά, όμως, δημιουργείται μια σύγχυση κυρίως εξαιτίας της ανάδειξης των διοικήσεών τους με εκλογές. Παρά την υποχρεωτικότητα της εγγραφής και την ιδιαίτερα χαμηλή συμμετοχή των μελών στις εκλογικές διαδικασίες, τα Επιμελητήρια συχνά ταυτίζονται με την εκπροσώπηση των συμφερόντων των εργοδοτών. Μπορεί, όμως, τα Επιμελητήρια να εκπροσωπούν τα συμφέροντα των επιχειρήσεων και συγχρόνως να είναι σύμβουλοι του κράτους; Πόσο αποτελεσματικές είναι οι προτάσεις εκείνες που αγνοούν στην ουσία το κεκτημένο του κοινωνικού διαλόγου; Ποια είναι η συμβολή τέτοιων προτάσεων στον εκδημοκρατισμό της κοινωνικής εκπροσώπησης στη χώρα; Ο διακριτός και ιδιαίτερος ρόλος των Επιμελητηρίων ως συμβούλων του κράτους νομιμοποιεί την παρέμβασή τους ως εκπροσώπων εργοδοτικών συμφερόντων; Ολα τα παραπάνω θέτουν επιτακτικά το ζήτημα των κοινωνικών οργανώσεων ιδιαίτερα σε μια εποχή που αναβαθμίζεται ο ρόλος τους στο πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου, ώστε να μην καταλήξουμε στο παράδοξο το κράτος να μοιάζει να συνδιαλέγεται τελικά με τον εαυτό του.

Η κυρία Βάλια Αρανίτου διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και είναι επιστημονικός συνεργάτης της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου.

Written by antiracistes

Δεκέμβριος 30, 2008 at 7:56 πμ